Posted in Uncategorized

I am on Wattpad!

hey guys!

Wattpad is online self publishing platform. where you can publish poems, articles, short stories, novel, novella, in short anything which is legal, not plagiarism stuff. you can upload your content either through computer or app. wattpad app is super amazing experience to use. just loved it. easy and snappy way to connect with readers, and to know their thoughts about your writing. you can join groups (club) and meet with newbie and published author. we can learn a lot from their work. wattpad is truly a boon for new writers.

On wattpad i’ve published two content. one is spiritual article “Atheist became Theist” and another is a short romantic story “Wedding Anniversary“.

Here is a link to visit my wattpad profile: (Follow me)

https://www.wattpad.com/user/Toroneel

Posted in English Articles, Uncategorized

My Story of becoming from Atheist to Theist

I have always been a rigidly believer of scientific principles and cogitation. So, I don’t easily believe in anything what people say. If logically a question of ‘believing in god’ won’t fit in my mindset, I will not believe in god. That was the deal. If answerer will convince me with making perfect sense, then I’ll bow down with respect, and from then surely believe in god without a shadow of doubt.

What is the God ? How karma works ? –– to understand these big and complex question, I was very curious when I was at the age of 11 or 12. I had never seen god. So why should I believe in god ?

When I ask people, ‘do you believe in ghost ?’

they says, ‘no way… why should I ?’

then i ask, ‘do you believe in god ?’

they says with smile on face, ‘oh yes… of course…’

then I ask, ‘have you ever seen a ghost or god ???’

they scratch their head with little confusion and says, ‘no… haven’t seen either of them…’

I smiles with a little excitement and says, ‘you haven’t seen any of them. Then why are you believing in god and not in ghost !? Why so much differentiated to ghost ?’

And they didn’t had any clear answer to say.

Anyways, this is what I was thinking when I was at that age. Now it’s seems childish to me.

When home relatives used to ask me, ‘do u believe in god ?’

Then I used to say, ‘yes. I do. But inside my heart I wasn’t believing in god’ because I didn’t have had any clear perception of god. Nobody had told me why should I believe in god ? Even education didn’t teach me about ‘believing in god…’.

When exams used to come, mom usually used to say to me before I went out for exam, ‘Parth, you prayed to god to get god’s blessing ? have you !?’

I rolled my eyeball and said, ‘come on mom… All this formalities are necessary ?’

Mom spoke with a tone of fake anger, ‘this isn’t formalities… this is virtues (sanskara). being atheist is not a great thing… let me see how you pray…. Do it.’

Then reluctantly I picked up my ankle, and stand in front of the statue of god and said, ‘hey man, blessed me.’

I looked back and observe her facial expression. She was staring at me with a spark of anger, as I went out she closed her eyelid in slow motion. She had aversion expression on her face.

Well, now I am a totally different person then I was before. I didn’t become theist suddenly; nobody had scared me to believe in god. Nobody had told me if you don’t believe in god, you are committing big sin. No. my granddad’s answer made me think. And that answer gradually leads me to the path of theist. A new perspective had changed my entire belief system. And that changed me completely inside out. Now I believe in god with whole heartedly. His precious golden words of wisdom will always echo into my mind till the last breath I’ll inhale.

So, here is my story of becoming theist.

After study 11th – 12th , I used to come from school or tuition before sunset. All day studying books and listening teachers lecture I got pretty much bored. So I used to sit with my granddad to fresh up mood. In our conversation (satsang) I used to ask him my common question. And he couldn’t have clear answer of my question. And we end up our satsang with unanswered question.

But that day was different than others. Something unforgettable I had listened from him, which was imprinted into my mind forever.

As always I asked him same question that day, ‘show me your god ? give me proof of it ? than I will believe in god.’ I was saying in very egoistic way.

Granddad coughed and cleared his throat, then said with little anger expression, ‘god is not a thing that I can show you. This physical eyes are not capable to look at him. We can only experience and feel his existence. We need to develop perspective to look him. Once you do it, then god is everywhere. ’ he closed his old deepened eyelids and smiled with lasted two yellow teeth.

Me : come on, dadu (granddad). Don’t talk in air. Be logical.

Granddad : okay, bring one cup of milk.

I thought, to answer the god existence, milk has nothing to do with it. But anyway, I brought it and put it in front of him.

I asked him with questionable face : why is this milk for ???

Granddad didn’t answer, in fact he asked : can you give me ghee (clarified butter) from milk right now…!

I said : I can’t give it right now, but it’s takes process to get it.

Granddad said : but I can see ghee into the milk. Can’t you see it ?

I stir my finger into the cup and checked if it is there ? but it wasn’t.

I said : I can’t see ghee into the milk. It is only milk.

Granddad : no, there is a ghee in it. I can see it. Can’t you see it ?

I got a little angry on his absurd talk. And said : I can’t see ghee in it dadu. It’s a milk.

Granddad got serious and asked : okay, what will you do to get ghee out of milk ?

I said : from milk I’ll get yogurt, from yogurt I’ll get butter milk, from butter milk I’ll get butter, from butter I’ll get ghee for you. (but I won’t let you eat. Cause you’ve already got enough cholesterol. Dadu laughed with almost empty mouth.)

Granddad : very good, its takes process to get ghee, right ?

I nodded.

Granddad : could you able see ghee into the milk without processing ?

I shook my head.

Granddad : exactly, we can’t see ghee into the milk without processing ? but that doesn’t means ghee isn’t there into the milk, right ?

Me : right… ghee is already into the milk. Only needs process to get it.

Granddad : yes, it’s takes process. Same thing applicable for your question of the god existence. You can’t see god that doesn’t means god isn’t exist. God is everywhere. Same like ghee is everywhere into the milk. We can’t see Ghee until we process. And we can’t see god until we don’t create perspective of looking him. He is everywhere. Just like air. Air is an invisible but that doesn’t mean air isn’t here. It’s is here, it’s everywhere. That’s why we breathing isn’t it ? if develop a perspective of looking to god everywhere, then god is everywhere. Faith and trust are the two huge pillars to experience god. If you develop unbreakable trust in yourself, and faith in god, then god is everywhere. This level doesn’t come over night. It’s takes process. Just like to get ghee from milk it’s takes process. No need to find him in church or temple. He isn’t live only there. He is right inside us. In a form of the energy.

I was stunned by what granddad had said. Especially example of the milk and air. Curtain of illusion and disbelief was felled down. New perspective had taken place into my sight. I didn’t become suddenly theist. But from that day, the journey of theist had been started. I will always be grateful to him. For clarification of The God.

Writer – Parth Toroneel.

Posted in ટૂંકી વાર્તા, ટૂંકીટચ વાત, Matrubharti, Stories, Uncategorized

સમયના ઓવારણાં – ટૂંકી વાર્તા

દિવાલ ઘડિયાળમાં સવા અગિયાર વાગ્યા. દિવ્યા સ્કૂલે મોડી ન પડે એની ઉતાવળમાં મમ્મીએ રસોડામાં જમવાની થાળી પીરસતા ટહુકો કર્યો, ‘દિવ્યા… જો આ સવા અગિયાર થઈ ગયા. સ્કૂલ જવા અમી તારી રાહ જોઇને ઊભી હશે. ચાલ તો જમવા બેસી જજે’

‘મમ્મી બસ બે જ મિનિટ, આટલું લેશન પૂરું કરીને આવું છું.’

દિવ્યાએ લેશન પૂરું કરીને નોટ-પેન્સિલ સ્કૂલબેગમાં મૂકી રસોડામાં દોડી.

‘જોજે આ કેટલા વાગ્યા, આપણાં માટે કોઈકને ખોટી કરીએ એ સારું લાગે…!’ મમ્મીના અવાજમાં હળવા ઠપકાનો રણકો ભળ્યો.  

દિવ્યાએ જમવા બેસતા કહ્યું, ‘મમ્મી હજી અડધો કલાકની વાર છે, અને આમેય અમે દરરોજ દસ મિનિટ વહેલા જ પહોંચી જઈએ છીએ.’

મમ્મીએ દિવ્યાના લંચબોક્સમાં નાસ્તો ભરતા કહ્યું, ‘બેટા, તું અને અમી એકબીજા સાથે બેસીને જ નાસ્તો કરો છો ને !’

‘હા મમ્મી, અમે સાથે બેસીને જ નાસ્તો કરીએ છીએ,’

મમ્મીએ દિવ્યાની સ્કૂલબેગમાં લંચ-બૉક્સ અને પાણીનો બાટલો મૂકી તૈયાર કરી દીધી. દિવ્યાએ હાથ-મોં ધોઈને બુટ-મોજા પહેરી લીધા. ઘોડિયામાં ઊંઘેલા યશના રતુંબડા ગાલ પર બચી ભરી સ્કૂલબેગ ખભે ચડાવી લીધી. યશની ઊંઘ તૂટતાં જ ગલગોટા જેવુ મોઢું બગાડી રડવા લાગ્યો.

‘દિવ્યા…’ મમ્મીએ ઠપકાભર્યા અવાજમાં ટપારતા બોલી ‘…શું કામ બિચારાને ઊંઘમાંથી ઉઠાડયો. એક તો માંડ માંડ ઊંઘ્યો હતો ને તું વળી…’ મમ્મીએ યશને ઘોડિયામાંથી તેડી લઈ પીઠ થાબડતા છાનો રાખવા લાગી.

નટખટ દિવ્યા મીઠું હાસ્ય વેરતી ‘બાય…મમ્મી…’ કહીને અમીના ઘર તરફ સ્કૂલે જવા ઝડપભેર પગ ઉપાડ્યા.

દિવ્યા એની બહેનપણી અમીના પપ્પા સાથે રોજ સ્કૂલે એમના સ્કૂટર પર સાથે જતી અને સાથે આવતી. સ્કૂલે જતાં દિવ્યાની નજર સ્કૂલની નજીક આવેલા આનંદ-મેળા પર પડી. મેળામાં દેખાતા ઊંચા ચકડોળને જોઈને ખુશ થતાં એણે કહ્યું, ‘અમી, જો આ બાજુ, આપણી સ્કૂલની નજીક જ કેટલો સરસ મેળો આવ્યો છે નઇ…!’

અમીએ એ બાજુ નજર કરતાં કહ્યું, ‘અમે તો આજે જ એ મેળામાં જવાના છીએએ…’ અમી ખુશ થતાં ગાતી હોય એમ બોલી, ‘મારા પપ્પાએ તો અમારા માટે ટીકિટો પણ લઈ રાખી છેછેએ…નૈ પપ્પા.’ અમી એ મેળામાં જવાનો ઉત્સાહ લહેકામાં ગાઈને વ્યક્ત કર્યો. પપ્પાની પાછળ બેઠેલી અમીએ કસીને પપ્પાને ભેટી લઈ પ્રેમથી દબાઈ લીધા. દિવ્યાએ અમીને જોઈને અછડતું હાસ્ય ચહેરા પર ખેંચ્યું.

*

સ્કૂલથી છૂટીને દિવ્યા અમીના ઘરે ઉતરી ‘બાય અમી…’ કહી ઘરે દોડી જતી. દિવ્યા ઘરે જઈને સ્કૂલબેગ એની જગ્યાએ મૂકી દઈ હાથ-પગ મોઢું ધોઈ લેતી. યશ જાગતો હોય ન હોય તો સ્કૂલનું લેશન લઈને રસોડામાં બેસી જતી, ને મમ્મી એને ભણતી જોઈને રસોઈ બનાવતી. ઘોડિયામાં પોઢેલા યશને રૂમની એકલતાનો અંધકાર ઘેરી વળતાં ક્યારેક જાગી જતો. એના રડવાનો અવાજ આખા ઘરમાં ગુંજી ઊઠતો. દિવ્યા યશને ઘોડિયામાંથી તેડી લઈ ખોળામાં બેસાડી રમાડવામાં મશગુલ થઈ જતી. યશને બચીઓ ભરીને લાડ લડાવતી. પેટ પર ગલીપચી કરી, તાળીઓ પાડી હસાવતી. યશની કાળી પાણીદાર આંખો પણ હીરાની કણીની જેમ ચમકતી. દિવ્યાને ચકવકળ કીકીઓથી જોઈને તરત જ ખિલખિલાટ બોખલું હસી જતો. હાથ-પગ હવામાં ઉછાળી તાલમાં આવી જતો. સાંજે દિવ્યા જમી લઈ પપ્પા નવ વાગે કામેથી થાક્યા-પાક્યા આવે એ પહેલા તો ઊંઘી જતી. સવારે પપ્પા વહેલા કામ પર નીકળી જતાં. આમ આ દરરોજના કાર્યક્રમનું દિનચક્ર ચાલે જતું.

*

સ્કૂલની રિશેષ પડતાં અમી દિવ્યાના ક્લાસમાં નાસ્તો કરવા આવી જતી. અમીએ સ્કૂલેમાં રાખેલા પ્રવાસનું પૂછતાં બોલી, ‘દિવ્યા, તું પ્રવાસમાં આવવાની છે…?’

‘ખબર નઇ, ઘરે પૂછીને કહીશ… તું જવાની છે..?’

‘હંઅ… અમારા ક્લાસમાં તો બધા જ જાય છે એટલે હુંયે જવાની છું… તું પણ સાથે આવજે, બહુ મજા આવશે ફરવાની…’ અમીએ દિવ્યાનો નાસ્તો ચાખતાં પ્રવાસ જવાની ઉત્કંઠા બતાવી.

એ દિવસે દિવ્યા સ્કૂલેથી દરરોજ કરતાં વધુ થાકેલી ઘરે આવી. નંખાઈ ગયેલા શરીરે રસોડામાં આવી ઢીલીઢફ બની બેસી ગઈ. મમ્મીને રસોઈ બનાવતા જોયે જતી દિવ્યાને ઘરમાં પપ્પાનો દરરોજ ખાલીપો વર્તાતા થાકેલા અવાજમાં જાણે શોષ પડતો હોય એમ બોલી, ‘મમ્મી…, પપ્પા ક્યારે આવશે….?’

‘બેટા, પપ્પા દરરોજ નવ વાગે જ તો આવે છે… કેમ શું હતું…?’

‘મમ્મી, પપ્પા થોડાક વહેલા જમવા આવતા હોય તો, દરરોજ કેટલા મોડા મોડા આવે છે.’ દિવ્યાના ઉતરેલા ચહેરા પર અણગમો તરી આવ્યો. પપ્પાની ફરિયાદ કરતાં દિવ્યાએ ઉમેર્યું, ‘મમ્મી, મારી બધી બહેનપણીના મમ્મી-પપ્પા એમને રોજ સ્કૂલે લેવા-મૂકવા આવે છે. રજા હોય ત્યારે એમને બહાર ફરવાયે લઈ જાય છે. મને તો પપ્પા ક્યારેય ફરવાયે લઈ જતાં નથી. સવારે ઉઠું એ પહેલા તો એ કામે જતાં રે છે, અને સ્કૂલેથી આવું ત્યારેય એતો કામે જ હોય છે, અને મારો ઊંઘવાનો સમય થાય ત્યારે છેક મોડા આવે છે. મારી સાથે વાતો કરવા કે ફરવા લઈ જવાનોયે એમની જોડે સમય જ નથી. ’ દિવ્યા રડમસ અવાજે પપ્પાના ગેરહાજર પ્રેમની ખોટ સાલતા મનમાં દબાયેલી વ્યથા ફરિયાદ સ્વરૂપે કહી દીધી.  

‘તારી વાત હું સમજુ છું બેટા, પણ પપ્પા એમનું કામ પતે પછી આવે ને..,’ મમ્મીએ રોટલો તવી પર ઊથલાવતા બોલી.

થોડીક ક્ષણો ચુપકીદી છવાઈ ગઈ.

દિવ્યાનો ઉતરેલો ચહેરો અને શરીરે થાકી ગઈ હોય એમ શાંત ચૂપચાપ બેસી રહી. ગરમ તવી પર શેકાતા રોટલાને અધખુલ્લી આંખે બનતો જોયે જતી. રોજ દિવ્યા સ્કૂલેથી આવીને લેશન કરવા બેસી જતી. આજે એને શાંત, અને શૂન્યમનસ્ક ઢીલી બેઠેલી જોઈને મમ્મીએ એના મોઢા પરના ભાવ કળી લેતા બોલી, ‘શું થયું બેટા..? કેમ આજે આટલી શાંત બેઠી છે..? સ્કૂલમાં મેડમે કશું કહ્યું કે શું…?’

દિવ્યાએ નકારમાં માથું હલાવ્યું.

‘તો પછી કેમ આમ ઢીલી બેઠી છે…! સ્કૂલમાં શું ભણી આવી એ વાતો તો કર મમ્મી જોડે…’

‘મમ્મી, આજે સ્કૂલમાં ટીચરે ક્લાસમાં કહેતા હતા કે જેને ઈચ્છા હોય એ એક દિવસના પ્રવાસ માટે નામ નોંધાવી ફી ભરી દે.’

‘તો તારે જવું છે બેટા…?’

દિવ્યાએ જવાબમાં ખભા ઉછાળી ના પાડી.

‘કેમ..? અમી નથી જતી…?’

‘એ તો જવાની છે એમ કહેતી હતી,’

‘તો પછી… તારે કેમ નથી જવું..? ફીની ચિંતા કરે છે બેટા…!?!’

દિવ્યાની આંખોમાં આંસુ છલકાય એ પહેલા માથું નીચું ઢાળી દીધુ. નખ સાથે રમત કરતાં દડદડ આંસુ ટપકવા લાગ્યા. સાતેક વર્ષની દિવ્યા ઘરની સામાન્ય આર્થિક પરિસ્થિતિથી વચ્ચે રહીને જલ્દી સમજણી થઈ ગઈ હતી. મમ્મીના પ્રશ્નનો જવાબ એણે આસુંથી આપ્યો. મમ્મીએ દિવ્યાને રડતી જોઈને હૈયું વ્હાલથી ઉભરાઇ આવ્યું. મમ્મીએ લાગણીઓની લગામ ખેંચતા બોલી, ‘બેટા, તું ફીની ચિંતામાં રડે છે…! બોલ તો કેટલી ભરવાની કીધી છે…’

‘ના મમ્મી, મારે પ્રવાસ નથી જવું…’

‘કેમ…? ક્લાસમાં તારા બધા મિત્રો જાય ને તું ન જાય એવું થોડું ચાલે બેટા… બોલ તો કેટલી ફી ભરવાની છે…? પપ્પા જોડે હું વાત કરી લઈશ…બસ’ મમ્મીએ દિવ્યાના કોરા માનસ પર ખોટી છાપ ન પડે એ માટે હસતાં ચહેરે દિવ્યાના મનમાં ગરીબીના ખ્યાલ દૂર કરતાં ફરીથી પૂછ્યું, ‘બોલ તો બેટા, કેટલી ફી કીધી છે…?’

‘એક્સોવીસ રૂપિયા, પણ મમ્મી…’

‘બસ… આટલી ફીમાં આટલા મોઘા આંસુ પાડી દીધા… કાલે સ્કૂલ જતાં યાદ કરીને ફી લઈ જજે…હો બેટા…’ બોલીને મમ્મીએ દિવ્યાને આસુંથી ખરડાયેલું મોઢું ધોઈને પાણી પી લેવા મોકલી.

દિવ્યા રસોડામાં આવી મમ્મીના શબ્દોની હૂંફ અનુભવતા મમ્મીની કમર ફરતે હાથ વીંટાળી વળગી પડી. દિવ્યાના પાતળા કુમળા હાથ મમ્મીની કમરે અડતા જ મમ્મીએ દિવ્યાનું ગરમ શરીર થરમૉમિટરની જેમ ભાંપી લીધું. મમ્મીના ચહેરા પર ચિંતાના ભાવ ખેંચાયા. મમ્મીએ રોટલાવાળા હાથ ધોઈ, દિવ્યાના ગળે, કપાળે, ગાલે હાથ અડાડી તપાસી જોઈ. દિવ્યા ચૂપચાપ કશું બોલ્યા વિના મૂંગી ઊભી રહી. મમ્મીએ દિવ્યાને આમ ભાગ્યે જ ઢીલી પડેલી જોઈને હૈયામાં મમતાભર્યું મોજું ઉમટી આવ્યું. ચહેરા પર ચિંતાની રેખાઓ તંગ થઈ ઊછળી. દિવ્યાને છાતીએ લગાવી લીધી.

‘બેટા, તને તાવ જેવુ લાગે છે..?’ મમ્મી દિવ્યાની શુષ્ક આંખમાં જોઈને બોલી.

‘થોડું થોડું લાગે છે…’ દિવ્યા મંદ મંદ ઓગળેલા અવાજમાં બોલી. 

‘બેટા, તાવ હોય તો કેમ કશું બોલી નઇ…? મમ્મીને કહેવાય તો ખરું ને…! બોલ તો, ક્યારથી તાવ જેવુ લાગે છે…? ’ દિવ્યાને મૂંગી રડતાં જોઈને મમ્મી લાગણીભીની થઈ ગઈ. દિવ્યાના ગરમ ગાલે વાત્છલ્યભર્યો હાથ ફેરવી બચી ભરી બાથમાં લઈ લીધી.

‘મમ્મી…’ દિવ્યા આંસુ લૂછતાં અશક્ત સ્વરે બોલી ‘…મને ઊંઘ આવે છે… હું સૂઈ જઉં…?’

‘હા બેટા, હું જમવાનું બનાવું ત્યાં સુધી સૂઈ જા હો…, પપ્પા આવશે એટલે સાથે જમવા ઉઠાડીશ. કશું ન થાય હો બેટા, એમાં રડાતું હશે. તાવ તો આવે ને જાય. થોડીક વાર સૂઈ જઈશ પછી સરસ લાગશે..હો બેટા. ’ બોલીને દિવ્યાને પલગમાં ધાબડો ઓઢાડી વાત્છલ્યભર્યો હાથ કપાળ પર ફેરવી સૂવડાવી. દિવ્યાના ગરમ કપાળે બચી કરી મમ્મી રસોડામાં અધૂરી રસોઈ કરવા ગઈ.

સાંજે પપ્પા કામ પરથી આખા દિવસના થાક્યા-પાક્યા ઘરે આવ્યા. મમ્મીએ દિવ્યાના કપાળ પર હાથ ફેરવ્યો. દિવ્યાનુ શરીર ગરમ હતું. દિવ્યાને ધીમાં અવાજે ઉઠાડતા બોલી ;

‘બેટા, પપ્પા આવી ગયા છે. ચલ તો જમવા, ભુખ લાગી હશે તને,’

‘ભૂખ નથી મમ્મી…’

‘બેટા થોડુક ખાઈ લઇ દૂધ પી સૂઈ જજે બસ…’

‘ના…’ બોલીને પાસું ફેરવી પાછી ઊંઘી ગઈ.

મમ્મીએ દિવ્યાના પાતળા હાથ પર હથેળી મૂકી ફરીથી શરીર તપાસી જોયું. દિવ્યાનું શરીર તાવથી તપતું હતું. મમ્મીના ચહેરા પર ચિંતાની ગંભીર રેખાઓ તંગ થઈ.

પપ્પાને જમવાનું પરોસતા મમ્મીએ કહ્યું, ‘સાંભળો છો, દિવ્યાને તાવ હોય એવું લાગે છે. આજે જમ્યા વગર જ વહેલા સૂઈ ગઈ.’

‘ચિંતા ના કર એતો વાતાવરણની અસરનો સામાન્ય તાવ તો રે.’ પપ્પાએ મમ્મીની વાતને સામાન્ય લઈ જમવામાં જોતરાઇ ગયા.

‘તો પણ, તમે બાજુમાં ડોક્ટર તુષારભાઈને બોલાવી જુઓને… અત્યારે એ ઘરે જ હશે…’

‘અરે આખો દિવસના કંટાળયા હોય ને અત્યારે એમને વળી જગાડવા જવાતું હશે…? તુયે સાવ છેને…? સવારે બોલાવીને તપાસાઇ દઇશું બસ…’

‘ના ના… સવારે નઇ… અને એમને કો’ક થોડું કહેવાય…! આપણાં પાડોશી તો છે.’

‘અરે આતો સામાન્ય તાવ કહેવાય, એમાં તું આટલું ટેંસન ના લઇશ…! વગર જોઈતી દવામાં ખાલીખોટા નિચોઈ લેશે…’

‘તમે દિવ્યાને અડી તો જુઓ પણ, બિચારીનું શરીર કેટલું ગરમ છે… ના, તમે ગમે તે કહેતા હોવ, દિવ્યાને તુષારભાઈ જોડે તપાસી નહિઁ જોવડાવો ત્યાં સુધી મારો તો જીવ હેઠે નઇ બેસે. બસ આ કહી દીધું તમને…’ મમ્મીના અવાજમાં ભળેલા અસ્વસ્થતાના રણકાએ વાતમાં ગંભીરતાની ધ્રુજારી ફેલાવી.

‘હા, ભાઈ સારું… જમીને પછી હોય તો બોલાવીને તપાસી જોવડાઈએ બસ… ’ મમ્મીને ધરપત કરાવતા બોલ્યા.

જમીને પપ્પાએ તુષારભાઈને દિવ્યાની તબિયત તપાસી લેવા જણાવ્યુ. તુષારભાઈ એમની બેગ અને સ્થેસ્થેસ્કોપ લઈને આવ્યા. મમ્મીએ દિવ્યાને ઉઠાડી પલંગમાં બેઠી કરી. તુષારભાઈને દિવ્યાના ગળે હાથ મૂકતાં બોલ્યા, ‘હમ્મ… તાવ તો છે.’ મમ્મીના ચહેરા પર પાછા ચિંતિત ભાવ સળવળ્યા.

તુષારભાઈએ બેગમાંથી થરમૉમિટર કાઢી દિવ્યાની જીભ નીચે થોડીક વાર રાખ્યું. થરમોમીટરનો પારો 100.4 F ચડીને સ્થિર થયો. સ્થેથોસ્કોપથી છાતીના ધબકારા તપાસ્યા. આંખો, જીભ પર ટોર્ચ કરીને તપાસી. 

‘કેટલા દિવસથી તાવ જેવુ છે…?’ દિવ્યા ઘેનાયેલી આંખે બેઠેલી હતી. મમ્મી જવાબ આપતા કહ્યું, ‘આજે સવારે તો એકદમ રમતી-કૂદતી હતી, ને સાંજે સ્કૂલેથી આવી ત્યારે ઢીલું ઢીલું બોલતી હતી એટલે મને લાગ્યું કે તાવ છે’

દિવ્યા પલંગમાં ઢીલીઢફ બેસી ઘેનાયેલી આંખે ઝોકા ખાતી જાગી રહેવા મથતી.

તુષારભાઈએ બેગમાંથી તાવની બાટલી અને ગોળીનું પત્તું આપી દવા લેવાનો સમય કહ્યો. દિવ્યાના ગાલ પર હાથ ફેરવી હસતાં કહ્યું ‘સરસ થઈ જશે હો બેટા…’

તુષાર ભાઈએ બેગ સંકેલી ઊભા થતાં બોલ્યા, ‘તમે વહેલા જાણ કરી એ સારું કર્યું. બાકી અમુક પેરેન્ટ્સ તો બાળકો માટે સમય કાઢે નહીં ને સામાન્ય તાવ છે એમ કહી અવગણતા હોય છે, ને બાળક બિચારું એકલું એકલું મુઝાયે જાય ને પછી સામાન્ય તાવમાંથી ડેન્ગ્યુ નિકડે એટલે ઘરવાળા ભરાઈ પડે…! આજકાલ છાપામાં જોતાં જ હશો તમે… ડેન્ગ્યુએ કેટકેટલા લોકોનો ભરડો લીધો છે…!’

‘એટલે સાહેબ, ડેન્ગ્યુનો તાવ તો નથી ને…?!! ’ પપ્પાના ચહેરા પર ચિંતાના ભાવ ડોકાયા.

‘ના ના, ડેન્ગ્યુનો તાવ નથી ભરતભાઇ.., ડેન્ગ્યુનો તાવ તો ત્રણ ત્રણ દિવસે પણ ન ઉતરે…’ આખી વાતચીત દરમ્યાન મમ્મીના ચહેરા પર ચિંતાનો ભાવ વધુ ઘૂંટાતો જોઈને તુષારભાઈએ હાશકારો આપતા બોલ્યા ‘…બેન, તમે જરાયે ચિંતા ના કરો. બસ આતો સામાન્ય તાવ છે. એને ખવડાવી દૂધ સાથે કીધી એ દવા યોગ્ય સમયે આપી દેજો. સવારમાં તો એકદમ સરસ થઈ જશે.’ આટલું સાંભળતા મમ્મીના ચહેરા પર ચિંતાના ભાવ વિખૂટા પડી વેરાવા લાગ્યા. દિલસાભર્યા શબ્દોએ હૈયે શાતા વળી.

તુષારભાઈએ બેગ સંકેલતા બોલ્યા, ‘…અને હા ભરત ભાઈ, કોઈપણ તકલીફ હોય તો અડધી રાત્રેય બેઝીજક કહેજો.’ ઊભા થઇને બહાર નિકડવા જતાં જ ભરતભાઈ એ પૂછ્યું, ‘સાહેબ, દવાના કેટલા આપવાના…’ આગળ બોલવા જાય એ પહેલા જ તુષારભાઈએ ભરતભાઈના ખભે હાથ મુક્તા કહ્યું, ‘ભરતભાઈ તમેય પાડોશી થઈને ખરું પૂછો છો હો… ચાલો ત્યારે…’ હળવું સ્મિત ફરકાવતાં તુષારભાઈ નિકડ્યા.

પપ્પાએ દરવાજો બંધ કર્યો ને તરત જ મમ્મીએ અદબવાળી ચહેરા પર કરડાકી ધારણ કરી પપ્પા તરફ ફરી.

‘જોયુંન, તમને કીધું હતુંને કે તાવ છે, તમે તો ભૈસાબ કોઈ વાતને ગંભીરતાથી લેતા જ નથી. તુષારભાઈએ શું કીધું સાંભળ્યુંન તમે…! સામાન્ય છે સામાન્ય છે કરીને તમે તો મારી દીકરીને માંદી પાડત…’ મમ્મીના ઉતાવળા અવાજમાં માતૃત્વની વેદના કકળી ઉઠી. ‘…અન કામમાંથી તમે થોડો સમય કાઢતા હોય તો… આખો દિવસ બળ્યું કામ કામ ને કામ જ, સાંજે દિવ્યા પણ કહેતી’તી કે, તમે તો એની સાથે વાતચીત કરવા કે ફરવા લઈ જવાનો જરાયે સમય જ નથી કાઢતા. શનિ-રવિયે કામ પર જ રહો છો. એકાદ વેળા રજા લઈને બગીચામાં ફરવા લઈ જતાં હોય તો કેટલી ખુશ થઈ જાય બિચારી…’ મમ્મીએ પપ્પાની બેકાળજી અને બેજવાબદારી પર ધ્યાન દોરતા થોડાક કડક શબ્દોમાં કહી નાખ્યું. મમ્મીના ઠપકામાં સત્યતાનો રણકો ખણકતો હતો એટલે પપ્પા વળતો જવાબ આપવા માટે કોઈ શબ્દો ન જડયા. માત્ર ભોંઠા પડી નિ:શબ્દે હકારમાં ડોકું હલાવે ગયા.

મમ્મીએ દિવ્યાને થોડુક જમાડીને દૂધ સાથે દવા આપી પાછી સુવડાવી. દિવ્યા સૂઈ ગઈ ત્યાં સુધી મમ્મી માથે મમતાભર્યો હાથ ફેરવતી ગઈ.

*

મમ્મી સવારે વહેલા ઉઠી પપ્પા માટે ગરમા-ગરમ ચા-નાસ્તો બનાવી આપ્યો. મમ્મીએ ગાઢ નિંદ્રામાં સૂતેલી દિવ્યાના કપાળ અને ગળા પર હાથ મૂકી તાવ છે કે નહિઁ એ તપાસી જોયુ. પપ્પાએ નાસ્તો કરતાં એમને પણ ચિંતા થાય છે એવો ભાવ વ્યક્ત કરવા મૂંગા સાંકેતિક ભાવમાં ભ્રમરો ઊંચી ઉછાળી મમ્મીને પૂછ્યું, ‘છે તાવ…!?!’

મમ્મીએ પણ સાંકેતિક જવાબમાં માથું હલાવી ‘ના’ કહી.

મમ્મીએ દિવ્યાને દરરોજ કરતાં થોડીક વધુ સુવા દીધી. પપ્પા ચા-નાસ્તો કરી ઊભા થયા.

‘સાંભળો છો, દિવ્યાને સ્કૂલમાંથી એક દિવસનો પ્રવાસ રાખ્યો છે, આ શનિવારે, અમી પણ સાથે જવાની છે. દિવ્યાને મોકલીએ તો…! ’ મમ્મી થોડાક ખચકાટ અનુભવતા બોલી.

‘કેટલી ફી ભરવાની છે…?’ પપ્પાએ ગજવામાંથી પાકીટ કાઢતા કહ્યું.

‘એક્સોવીસ… મોકલવી જોઈએ ને…!??’ મમ્મીએ ફરીથી પ્રશ્નની ટકોર કરતાં પૂછ્યું.

‘હાસ્તો… મોકલવી જ જોઈએ. ફરશે-જોશે તો કઇંક નવું શીખશે.’ ખુલ્લી માનસિકતાના વિચારો પ્રગટ કરતાં મમ્મીના હાથમાં ફી મૂકી.

મમ્મી પણ મૂડમાં આવી જતાં કટાક્ષમાં કહ્યું, ‘હા, એતો છેજ, અને આમેય ફરવા-જોવા લઈ જવા તો તમારે સમય જ ક્યાં છે..! એ કામ તો તમે સ્કૂલવાળાને જ સોંપ્યું છે ને…! નહીં..! ’ હોઠમાં મલકાઇ ત્રાંસી આંખે જોતા બોલી દીધું.

વાત વધુ આગળ પ્રેમી અંદાજમાં ખીલી વધે એ પહેલા મમ્મીએ પપ્પાના હાથમાં બેગ થમાવી દીધી. ઘોડિયામાં જાગી ઉઠેલા યશના રડવાનો અવાજ આવતા જ મમ્મીએ એને તેડી લઈ દરવાજે આવી. પપ્પાએ યશના રતુંબડા ગાલ પર બચી કરતાં ખિલખિલ બોખું હસી ગયો. બે હાથ લાંબા કરીને એને તેડી લેવાનું જતાવતો. મમ્મી યશને ‘બાય બાય…. જલ્દી આવજો…’ એમ બોલાવડાવી હાથથી આવજો કરાવી વળાવી લીધો. પપ્પાના જતાં જ યશ રડવા લાગ્યો. એની કુણી સિંગ જેવી આંગળીઓથી મમ્મીની સાડી પકડીને ખેંચવા લાગ્યો. મમ્મીએ એનો સંકેત સમજી ખોળામાં લઈને બેસી ગઈ…..

આઠ વાગે દિવ્યા જાતે ઊઠી ગઈ. ઘેનાયેલી આંખોમાં ઊંઘને મસળતી મમ્મી પાસે આવી. મમ્મીની કમર ફરતે હાથ વીંટાળી પેટ પર માથું મૂકી આંખો મીંચી સૂઈ ગઈ. મમ્મીએ વ્હાલથી દિવ્યાના કપાળ, ગળા પર હાથ ફેરવી તાવ છે કે નહિઁ એ તપાસી જોયું.

‘મમ્મી, હવે સારું લાગે છે.’ દિવ્યા આંખો મસળી બગાસું ખાધું. મમ્મી સામું ઉપર જોઈને મીઠું સ્મિત કર્યું. દિવ્યાના ચહેરા પર ખીલતું સ્મિત જોવા તરસતી મમ્મીએ હૈયે હાશકારો અનુભવ્યો. દિવ્યાના માથે હાથ ફેરવતા બોલી, ‘બેટા, હવે તાવ જેવુ કશું પણ લાગે તો મમ્મીને કહી દેવાનું, ખબર છે મમ્મીને કેટલી ચિંતા થાય તારી..!’ દિવ્યા મમ્મીને સાંભળતી સાંભળતી પાકી ગયેલી ઊંઘનું ફરીથી બગસુ ખાધું.

દિવ્યા સ્કૂલ માટે તૈયાર થઈ ગઈ. મમ્મીએ દિવ્યાની સ્કૂલબેગ તૈયાર કરી દીધી. સ્કૂલ જતાં મમ્મીએ દિવ્યાને પ્રવાસની ફી સાચવીને સ્કૂલબેગમાં મુકાવી. દિવ્યા સ્કૂલ જવા અમીના ઘર તરફ ચાલી. દિવ્યાના ચહેરા પર પ્રવાસ જવાની રાજી-ખુશીના ભાવ ખોવાયેલા હતા.

સ્કૂલમાં ટીચરે જે વિધ્યાર્થીઓને પ્રવાસ જવાની ઈચ્છા હોય એ હાથ ઊંચો કરવા કહ્યું. ક્લાસમાં મોટાભાગના વિધ્યાર્થીઓએ હાથ ઊંચો કરી પ્રવાસ જવાનો રાજીપો વ્યક્ત કર્યો. દિવ્યાએ ક્લાસમાં નજર ફેરવી જોયું, પણ અંદરની ઈચ્છાએ હાથ ઊંચો કરવાનો રાજીપો ન દેખાડ્યો.

સ્કૂલની રિશેષમાં અમી દિવ્યાના ક્લાસમાં નાસ્તો કરવા ગઈ ત્યારે એણે પ્રવાસની ફી ભરી દીધી…? એ વિષે પૂછ્યું. દિવ્યાએ ફિક્કું હસીને ન જવાનું બનાવટી કારણ કહી દીધું. સ્કૂલ છૂટતા બંને સાથે સ્કૂટર પર ઘરે પહોંચ્યા. જ્યારે અમીના પપ્પાએ દિવ્યાને પ્રવાસ જવા વિષે પૂછ્યું ત્યારે એ મોટા વ્યક્તિની સામે જુઠ્ઠું બોલતાં જીભ ન ઉપડી. ઝંખવણી પડી ગઈ. એ થોડીક ક્ષણોની ચુપકીદીમાં અમીએ દિવ્યાએ કહેલું બનાવટી કારણ બોલી ગઈ. દિવ્યા અંકલ સામે જરાક હસીને ‘બાય અમી…’ બોલીને ઘર તરફ દોડી ગઈ.

એ દિવસે દિવ્યા રાત્રે પપ્પા આવે ત્યાં સુધી જાગતી રહી. ઘોડિયામાં જાગતા યશને તેડી લઈ રમાડવા લાગી. દિવ્યાને જોઈને યશની આંખો હસવા લાગી, હાથ-પગ પાંખોની જેમ ફફડાવતો કુદવા લાગતો. હવે દીદી રમાડશે એમ સમજી જતાં ખિલખિલ બોખું હસી જતો. એના ગલગોટા જેવો ભરાવદાર ચહેરો ક્ષણમાં ખીલી ઊઠતો. યશ જોડે દિવ્યાને ખુશખુશાલ રમતી, બચીઓ ભરીને નવડાવતી. યશ એની કુણી કુણી નાની વળેલી આંગળીઓથી દિવ્યાના વાળ હાથમાં પકડીને ખેચતો ખિલખિલ હસી જતો.

યશ જોડે દિવ્યાને ખુશખુશાલ રમતી જોઈને મમ્મીને પ્રવાસની ફી ભરી દીધી ! એ પૂછવાનું મન થઈ આવ્યું. પણ દિવ્યાના ચહેરા પરની ખુશીનું નૂર જોઈને મમ્મીએ વિચાર્યું ભરી જ દીધી હશે એટલે તો આટલી ખુશખુશ થઈને યશ જોડે રમે છે. જવાબ મળતા જ મમ્મીએ પ્રશ્નને મનમાં જ દાબી દીધો.

નવ વાગે પપ્પા ઘરે આવતા જ દિવ્યાએ બેગ લઈને ખીંટીએ ભરાવી દીધી. પપ્પાએ દિવ્યાના ગાલ પર હાથ ફેરવી થકાનભર્યું હાસ્ય ખેંચતા બોલ્યા, ‘હવે તાવ તો નથી ને બેટા…?’

‘ના પપ્પા… એતો સવારનો જતો રહ્યો…’ મીઠું સ્મિત ફરકાવી પપ્પાને ભેટી પડી.

પપ્પાએ ફ્રેશ થઈને જમી લીધું. દરરોજની જેમ ટેવવશ જમીને તરત જ મુખવાસ ખાઈ ઘર બહાર પગ મૂકતાં જ ગલ્લે દોસ્તો જોડે ગપ્પાં મારવા નીકળી પડ્યા. ચારેક ડગલાં ભરતા જ મમ્મીએ દરવાજેથી ટહુકો કર્યો, ‘સાંભળો છો…,’ પપ્પાએ પ્રશ્નાર્થ ભાવે પાછળ વળીને જોયું, ‘,…દિવ્યા જોડે થોડીકવાર વાત કરવા સમય કાઢો ને… બિચારી તમારી સાથે વાતચીત કરશે એ માટે રાહ જોઈને જાગી રહી છે, અને તમે છો તે…’

‘બસ, આ દસેક મિનિટમાં જ આવું છું…’ બોલીને એમની મિત્રમંડળીને કીમતી સમય આપવાનું વધુ અગત્ય લાગ્યું.

દસ મિનિટનું કહીને પોણા કલાકે ઘર તરફ વળ્યા. મમ્મીના ચહેરા પર અણગમાના ભાવ થોડાક ગુસ્સા સાથે વણાયેલા દેખાતા કોઈ જાતનો પ્રતિભાવ આપ્યા વિના પલંગમાં યશને રમાડતી દિવ્યા જોડે વાતચીતનો દોર સાધતા બોલ્યા, ‘દિવ્યા, પ્રવાસ માટેની ફી ટીચરને આપી દીધીને…?’

દિવ્યાના કાને પ્રવાસની ફી શબ્દો પડતાં જ ચહેરો કોરો પડી ગયો. મૂંગીમંતર બનીને પપ્પા સામે ઊભી રહી ગઈ. દિવ્યાને ચૂપ જોઈને મમ્મીએ દાબી દીધેલો પ્રશ્ન ફરી ઉખેળતા બોલી, ‘બેટા, તે સ્કૂલમાં ફી ભરી દીધી છે ને…? બોલ તો પપ્પા પૂછે છે તને…?’

દિવ્યાના મોઢામાંથી અવાજ ન નીકળ્યો એટલે માથું ધુણાવી ના પાડી.

‘કેમ દિવ્યા…?!!’ પપ્પાએ પૂછ્યું.

દિવ્યા જવાબ આપ્યા વગર સ્કૂલબેગ મૂકેલા રૂમમાં દોડી ગઈ. સ્કૂલબેગમાંથી ફી કાઢીને એના કબાટમાં કશુંક શોધવા લાગી. થોડીકવારમાં એ પાછી આવી. મમ્મી-પપ્પા બંને અકળભાવે દિવ્યાને જોઈ રહ્યા. દિવ્યા બંધ મુઠ્ઠીમાં પૈસા વાળીને પપ્પા સામે આવીને ઊભી રહી. પપ્પાને સ્કૂલની ફી આપતા બોલી, ‘પપ્પા, મેં પ્રવાસની ફી નથી ભરી,’

‘પણ કેમ બેટા..? મેં મમ્મીને પ્રવાસ જવા માટે જ તો ફી આપી હતી.’

‘મારે પ્રવાસ નહતું જવું પપ્પા…’

મમ્મી અને પપ્પા બંને એકબીજા સામે હતપ્રભ થઈને જોઈ રહ્યા.

‘પપ્પા, મારી પિગી બેન્કમાં આ પચાસ રૂપિયા ભેગા થયા હતા…’ પપ્પાના હાથમાં બીજા પચાસ રૂપિયા થમાવતા બોલી. ‘…મારે પ્રવાસમાં સાચે જ નહતું જવું, અમને તમે એક દિવસ ગાર્ડનમાં ફરવા લઈ જાવ એ માટે સમય આપશોને પપ્પા…!! તમે ક્યારેય અમને ફરવા લઈ જવા સમય જ નથી આપતા. આ ફી અને મારી પિગી બેન્કના બધા રૂપિયા તમને આપી મારે તમારો એક જ દિવસ જોઈએ છે, આપશોને પપ્પા…? અમારે તમારી જોડે બહાર ફરવા જવું છે.’

પપ્પા દિવ્યાની પ્રવાસે ન જવાની ઈચ્છા પાછળનો હેતુ અને પિગી બેન્ક તોડીને બધા રૂપિયાના બદલામાં એક દિવસ કામમાંથી છુટ્ટી લઈને સમય વિતાવવાની વાત સાંભળી ગળગળા થઈ ગયા.  દિવ્યાના નાના મોઢે કહેલી મોટી વાત હ્રદયમાં ઊંડો પડઘો કરી ગઈ. દિવ્યાના નિખાલસ બાળમને કહેલી નિર્દોષ વાત સાંભળી દિવ્યાને માફી માંગી લેવાની ઈચ્છા જોર કરી ગઈ. પિતા હોવાને નાતે બાળકને પિતાનો પ્રેમ આપવા, સમય વિતાવવા માટેની જવાબદારીને દિવ્યાના ખોટ સાલતા અધુરા પ્રેમે ઢંઢોળીને યાદ કરાવી.

‘દિવ્યા, પપ્પા કામમાંથી તમને સમય નથી આપતા એટલે તે ફી પણ ના ભરી અને તારી પિગી બેન્કમાંથી પૈસા કાઢીને લેતી આવી બેટા…!’ પપ્પાના અવાજમાં ભાવુકતાની ભીનાશ ભળી.

‘પપ્પા મારે સચ્ચે જ પ્રવાસ નહતું જવું. મારે મમ્મી જોડે અને તમારી સાથે બહાર ફરવા જવું છે. લઈ જશોને પપ્પા…? બસ એક જ દિવસ માટે…’

‘હા બેટા, કાલે આપણે બધા તું કહે ત્યાં ફરવા જઈશું…’ દિવ્યાના ગાલ પર બચી ભરતા કહ્યું.  

‘યે યે યે…’ દિવ્યાએ ફરવા જવાના વિચારોનો ઉત્સાહ વ્યક્ત કર્યો, ‘…પપ્પા સાચ્ચે તમે અમને કાલે ગાર્ડનમાં ફરવા લઈ જશો ને…?!!!’

‘હા બેટા… પપ્પા કાલે ગાર્ડનમાં પણ ફેરવશે, આઈસક્રીમ પણ ખવડાવશે… અને…???’

‘…અને બીજુ શું પપ્પા..????’ દિવ્યા મુઠ્ઠી વાળી કુતુહલતાપુર્વક પપ્પા સામું પ્રશ્નાર્થ ભાવે જોઈ રહી. એની પગની પાનીઓ હવામાં ઊછળવા બેતાબ બની રહી હતી. 

‘અને આપણે…’ પપ્પાએ દિવ્યાની કીકીઓમાં ચમકતી ખુશી અને ઉત્સાહમાં ઉછળતા ઉમંગને બમણો વેગ આપવા બોલ્યા, ‘….અને આપણે મેળામાં પણ જઈશું…’

‘મેળામાં પણ….!! યે યે યે…. બહુ જ મજા આવશે… હેને મમ્મી…. આઇસ્ક્રીમ પણ ખાઈશુ ને ખુબ ફરીશું… યે યે યે…’ ખુશખુશાલ દિવ્યાએ પપ્પાના ગાલ પર નાના હોઠનું બકું ભરીને પ્રેમનો ઉમળકો જતાવ્યો. પપ્પાના ગળે હાથ વીંટાળી વળગી પડી. પપ્પાનું હૈયું દીકરીના વ્હાલથી ઉભરાઇ આવ્યું. મમ્મીએ નજીક આવીને દિવ્યાના માથા પર હેતભર્યો હાથ ફેરવ્યો. દિવ્યાના હ્રદયમાંથી ઉમટેલા પ્રેમનું મોજું આખા ઘરમાં ફરી વળ્યું, યશ મમ્મીના ખભા પર માથું ઢાળીને સૂતેલો હતો ને દિવ્યાની ખુશીના મીઠા કલરવથી એ પણ જાગી ગયો. યશની ઘેનાયેલી આંખોની નજર પપ્પા પર પડતાં જ ઊંઘ ઊડી ગઈ. બે હાથ ફેલાવી પગ ઊછાળતો પપ્પા જોડે જવા કુદવા લાગ્યો, પપ્પા એ બન્નેને તેડી લીધા. યશ દીદીને જોઈને ખિલખિલાટ બોખલું હસવા લાગ્યો, ગલગોટા જેવા ગોળમટોળ ખીલેલા ભરાવદાર ચહેરા પર ચમક ઝઘમઘવા લાગી.

દિવ્યાની નિખાલસ અને નિર્દોષ વાતમાંથી ઉમટેલું આનંદનું મોજું ઘરમાં દરેકના હ્રદયને ભીંજવી હર્યુભર્યું કરી દીધું. પપ્પાએ તેડેલા બે આંખના રતનોને ખુશખુશાલ હસતાં જોઈને મમ્મીના હૈયામાં હરખનો આનંદ સમાતો નહતો. કોઈની નજર ન લાગે એટલે ખુશીથી ઝૂમી ઉઠેલા સમયના ઓવારણાં ઉતારી લીધા. માતા-પિતાના પ્રેમ અને હુંફની ઝંખના કરતો ખાલીપો ખુશીનું માવઠું ઘરમાં વરસાવતો ગયો.

– સમાપ્ત –

લેખક : Parth Toroneel

Posted in ટૂંકી ને ટચ વાત

ધર્મી ના ઘેર ધાડ ?

ઘણા લોકો પાસેથી સાંભળવા મળતું હોય છે કે ; ભઈ, આતો કળિયુગ સ. જે બચારો હારુ કોમ કરતો હોય ઇનજ બળ્યું દુ:ખ આવતું હોય સ. અન જે માર્યોશો લૂંટવાના કાળા ગોરખ ધંધા કરતો હોય ઇનતો દુ:ખ આવતું જ નહિઁ. પ્રમાણિક્તાથી જીવતો હોય એ બચારો મોડ મોડ બે સેળા ભેગા કરતો હોય, ન પેલો માર્યોશો રાજાશાહીથી લીલાલેર કરતો હોય સ. બોલો હેડો અવ…! હું કેવું આ ઉપરવાળા નું…? શી ખર આ કળિયુગમો તો પ્રમાણિક્તા તો મરી પરવારી સ… ‘ધર્મી ના ઘેર ધાડ’ વાત કીધી સ એ કોય ખોટી સ…!?

આ વાતને સ્પષ્ટ કરવા જરા સમજણનો પ્રકાશ પાડીને કહું તો ;

વ્યક્તિએ ગમેતેવી ખરાબ પરિસ્થિતિમાં પણ સત્યનો સાથ ક્યારેય છોડવાનો નહિઁ. ભલે દુનિયામાં લોકો ઉંધા ધંધા કરીને મબલક રૂપિયા ઉતારતા હોય. ભલે એ ખોટું કામ કરીનેય સુખી રહેતા હોય. એ વાત મનમાં ક્રિસ્ટલ ક્લિયર રાખવી. એ ગોરખ ધંધા કરીને કમાવનારો વ્યક્તિ અત્યારે ખાધે-પીધે પૈસેટકે લાખ ગણો તમારાથી સુખી ભલે હોય. પર્વતની ટોચ પર ઊભો રહી છાતી કાઢી રૂઆબાભેર ભલે ઊભો હોય. એ ઊભો છે મતલબ એના કર્મો ફૂલ જોરમાં ચાલે છે. બીજો વ્યક્તિ પૂરો પ્રમાણિક છે. રસ્તામાં બે હજારની નોટ મળશે તો એને ઉઠાઈ લેવા મન લોભીત નહીં થાય. પ્રમાણિકતાની સફેદ ધ્વજા સતત એની અંદર ફરકતી રહેશે. ભલે અત્યારે કદાચ દુ:ખી હોય. પણ અત્યારે એ સત્ય કર્મ કરી રહ્યો છે. અત્યારે એ પેલા જેટલો સુખી નથી. પણ એની પ્રમાણિકતા કર્મનો ઉદય કરવાના કર્મો બાંધી રહ્યો છે. જ્યારે પેલો ગોરખ ધંધાવાળો અત્યારે અમીરીની લીલાનગરીમાં નોટોના બિસ્તરમાં આળોટે છે. એના કર્મનો ઉદય ચાલે છે ભાઈ. એનો સમય ફૂલ જોરમાં ધીખતો છે. પણ કરૂણાની વાત એ છે કે, એ વ્યક્તિ અત્યારે જે ગોરખ ધંધા કરી ખરાબ કર્મોનું ભાથું બાંધી રહ્યો છે. વ્યક્તિએ હંમેશા સત્યની અને પ્રમાણિક્તાની આંગળી પકડી રાખવી. ભલે અત્યારે ઠીક ઠીક દિવસો જાય છે, પણ આ ઠીક ઠીક દિવસોમાં હું વિચાર, વાણી અને વર્તનથી ઉત્કૃષ્ઠ કર્મ તો કરું છું. આનું વળતર તો ગમે ત્યારે સારું જ આવવાનું છે. પેલાનો સારો સમય પાકી રહેશે એટ્લે ભરાઈ પડશે. આખરે જુઠ કેટલું લાંબુ ચાલે…! પકડાઈ તો જવાનું જ છે. અને ત્યારે એના ખરાબ દિવસો ચાલુ થયા સમજો. પ્લસ, અત્યાર સુધી ખોટા ધંધા આદરી જે ખોટા કર્મો કર્યા એનું રિટર્ન ફંડ તો સમય પાકે ત્યારે તો આવશે જ.

અમુક લોકો એમ વિચારે કે, જો પેલો કેવા ઉંધા ધંધા કરી કેટલા રૂપિયા ઊતારે છે. એ આટલી મોજ કરતો હોય તો હું શું કામ ના કરું. આમેય આતો કળિયુગ જ છે ને. પ્રમાણિક્તાના રસ્તે ચાલીશ તો ક્યારેય બે છેડાં ભેગા નહીં થાય. એના કરતાં લાવ ખોટા ધંધા કરવા દે. જે થશે એ જોયું જશે. આવું વિચારી જેને પગલું ભર્યું એ ગયો સમજો. કર્મ અને ધર્મ બન્ને બાજુથી હાથ ધોઈ બેઠો.

***

Posted in ટૂંકી વાર્તા, Stories

બર્થડે ગિફ્ટ – ટૂંકી વાર્તા

ટીન… ટીન… ટીન… ટીન… ટીન… સ્કૂલ છૂટવાનો બેલ વાગ્યો. રુચિએ સ્કૂલબેગ ખભે નાખી જેમ કમાનમાંથી બાણ છુટે એમ ક્લાસમાંથી બહાર દોડી. બહાર રાહ જોતી ખાલીખટ સ્કૂલબસમાં સૌથી પહેલા ચડીને એની દરરોજની જગ્યાએ ગોઠવાઈ ગઈ. થોડીક વારમાં બીજા છોકરા-છોકરીઓ મજાક-મસ્તી કરતાં સ્કૂલબસમાં ચડ્યા. બારીની બાજુમાં બેસેલી રુચિ સ્કૂલબસ ક્યારે ઉપડે એની રાહ જોવામાં ઉત્સુક થઈ રહી હતી. સ્કૂલબસ ચાલુ થઈ ત્યારે રુચિએ વિશ કરી કે સ્કૂલબસ ટ્રાફિક સિગ્નલ લાલ થાય ત્યારે જ આવે, જેથી સ્કૂલબસ થોડીક વાર ઊભી રહે. ચાલુ સ્કૂલબસમાં પણ કેટલાક મસ્તીખોર ટાબરિયાં એકબીજા સાથે ખાલી બાટલાથી તલવારની જેમ દ્રન્દ યુધ્દ્ગ ખેલતા, ધિંગામસ્તી કરીને સ્કૂલનો ગુસ્સો એકબીજા પર કાઢતા. જ્યારે રુચિ શાંત બેસી એની નજર બારી બહાર દેખાતા પેટ્સ-શોપની આગળ મૂકેલા ડોગી જોવા માટે થનગની રહી હતી.

ટ્રાફિક સિગ્નલ લાલ થતાં જ સ્કૂલબસ ઊભી રહી. રુચિની નજર દરરોજની જેમ દૂરથી દેખાતા પેટ્સ-શોપ આગળ એના મનગમતા સફેદ પ્યારા ડોગી પર પડતી. ગળામાં પટ્ટો બાંધેલા એ ડોગીને એકલું રમતું, ખેલતું જોતાં રુચિને દરરોજ એ વધુ ને વધુ ગમવા લાગતું. એ ડોગીને જોઈને મનોમન બોલતી : કેટલું ક્યૂટ ડોગી છે. મારી જોડે પણ આવું એક ડોગી હોય તો એની જોડે રમવાની કેવી મજા આવે… આઈ વિશ કે પપ્પા મને આવું ડોગી મારી બર્થડેમાં લઈ આપે.

સ્કૂલબસ સોસાયટી આગળ ઊભી રહી. રુચિએ ઠેકડો મારી નીચે ઉતરી, એના ફ્રેંડ્સને બાય… કહ્યું. ઘરે જતાં જતાં રુચિ ગળામાં લટકાવેલી વોટરબેગ સાથે રમતી રમતી પેલા સફેદ ડોગીના વિચારો મનમાં મમળાવે જતી. ઘરે આવી બુટ-મોજા કાઢી, સ્કૂલબેગ-વોટરબેગનો ભાર સોફામાં ઉતાર્યો.

‘આવી ગઈ રુચિ બેટા…’ મમ્મીએ રસોડા માંથી નાસ્તો બનાવતા બોલી, ‘…ચલો કપડાં બદલીને હાથ-પગ-મોં ધોઈ નાસ્તો કરવા બેસી જાવ…’

રુચિ ફ્રેશ થઈને રસોડામાં ઉતરેલા મોઢે સુન-મૂન આવીને બેસી ગઈ. મમ્મીએ નાસ્તાની ડીશમાં ગરમા-ગરમ સેન્ડવિચ અને ચાનો મગ મૂકતાં બોલી, ‘ રુચિ બેટા.., ચલો નાસ્તો કરી લો. જો આજે તો તારી ફેવરાઇટ ચીઝ-સેન્ડવિચ બનાવી છે. ’

રુચિ કોઈ જવાબ આપ્યા વગર મૂંગીમંતર બેસી રહેલી જોતાં મમ્મીએ એની હડપચી પર હાથ મૂકી મોઢું ઊંચું કરતાં પૂછ્યું, ‘શું થયું બેટા…?’

‘મમ્મી… મારી બર્થડે પર મને ગિફ્ટ જોઈએ છે… હું માંગુ એવી. લઈ આપીશને મમ્મી…!!?’ રૂચિએ  ભોળા ભાવે માંગણી કરી.

‘હા…બેટા લઈ આપીશ. પણ પહેલા આ નાસ્તો કરી લો નહીંતર ઠંડો થઈ જશે.’

‘મમ્મી… જો પપ્પા ના પડશે તો તું એમને મનાઈ લઇશ ને…! પ્લી…ઝ…!’ રૂચિ દયામણું મોઢું કરીને બોલી.

‘હા, બેટા એમને હું મનાઈ લઇશ બસ.’ મમ્મીએ પ્રેમથી ગાલ પર હાથ પસવારતા બોલી.

‘પ્રોમિસ મમ્મી…?’ રુચિએ મમ્મીને વચનબધ્ધ કરી દેતા બોલી.

‘પ્રોમિસ બસ… હવે જલ્દી આ ગરમ-ગરમ સેન્ડવિચ ખાઈ લે તો… પછી હોમવર્ક કરવા બેસવાનું છે… ’

રુચિ ડોગી સાથે ઘરમાં રમશે, એને ખવડાવશે, એના પર હાથ ફેરવી વહાલ કરશે એ વિચારો મનમાં પંપાળી ખુશ થઈને નાસ્તો કરવા લાગી.

રુચિ નાસ્તો કરતી હતી ત્યાં સુધીમાં મમ્મીએ રુચિના છૂટાછવાયા પડેલા બુટ-મોજા કબાટમાં મૂક્યા, સ્કૂલડ્રેસ સરખો કરીને દરવાજા પાછળની ખીંટીએ લટકાવતાં બોલી, ‘રુચિ…? ’

‘હા…મમ્મી’ રુચિ તરત જ જવાબ આપતા બોલી.

‘બેટા… તારે બર્થડે ગિફ્ટમાં શું જોઈએ છે એતો મને કે…? ’

‘મમ્મી…મારે…ડોગી…ગિફ્ટમાં જોઈએ છે. ’ રુચિ થોડાક ખચકાટ અનુભવતા બોલી.

મમ્મી રસોડાના દરવાજે આવી સહેજ અણગમો અવાજમાં ભેળવીને બોલી, ‘બેટા… કૂતરું તો ઘરમાં રખાતું હશે…! ઘર કેટલું ગંદુ કરે ખબર છે…! આપણી સોસાયટીમાં કેટલા નાના-નાના ગલૂડિયાં ફરે છે. એને રમાડી લેવાના હોય. ઘરમાં રાખીએ તો આપણને કેટલી તકલીફ પડે સાચવવાની… ના બેટા. બીજું કશુંક જોઈએ તો બોલ તને લઈ આપું… ’ મમ્મીએ નકારમાં માથું હલાવી પોતાનું મંતવ્ય કહી દીધું.

‘મમ્મી…પ્લીઝ…’ નાસ્તો કરતાં કરતાં રુચિનો રડમસ અવાજે બોલી.

‘જો રુચિ બેટા, એવી ખોટી ખોટી જિદ્દ નઇ કરવાની. તને fairy tales ની બુક…’ મમ્મી એના મંતવ્યને વળગી રહી આગળ બોલવા જતી હતી ત્યાં રુચિ રડમસ થઈને બોલી, ‘મમ્મી… બટ યૂ ઓલરેડી પ્રોમિસ્ડ મી… પ્લી…ઝ મમ્મી… મારે મારું હોય એવું ડોગી જોઈએ છે… પ્લી…ઝ…’ રુચિએ ડોગીને એકલું એકલું રમતું માનસપટ પર નિહાળતા એની આંખમાંથી આંસુ ટપકી પડ્યા. આસું ભરેલી આંખો લૂછતાં રુચિએ દિલમાં દબાયેલી વ્યથા વ્યક્ત કરતાં બોલી :

‘મમ્મી… મારા બધા ફ્રેંડ્સ ઘરમાં એમના ભાઈ-બહેન જોડે રમતા હોય છે… ને મારી સાથે ઘરમાં કોઈ રમે એવું પણ નથી. એમના ઘરે પેટ્સ પણ પાળેલા રાખે છે… હું એકલી એકલી કોની જોડે રમું…? મારી બધી જ fairy tales બુક્સ પણ મેં વાંચી લીધી છે મમ્મી…’ બોલીને આંસુ ભરાયેલી ભીની આંખો લુછી.

મમ્મી ઊભી રહીને નકારમાં માથું ફેરવી સતત ‘ના’ પાડે જતી હતી,

‘બસ, તને નવી fairy tales ની સરસ બુક્સ લઈ આપીશ… પણ બેટા…,’ મમ્મી આગળ બોલવા જાય એ પહેલા તો રુચિ અધૂરો ચા-નાસ્તો મૂકી રડતી રડતી એના રૂમમાં જતી રહી.

‘બેટા… બેટા રુચિ… સાંભળતો બેટા… રુચિ…’ મમ્મીએ રુચિની વ્યાજબી કારણો વ્યક્ત કરતાં પોતાને લાગણીવશ થતાં રોકી ન શકી. રુચિ દરવાજો અંદરથી વાખીને એના બેડમાં મખમલ જેવા પોચા ઓશિકામાં એનું આસુંથી ભીનું મોઢું સંતાડી રડવા લાગી. માનસપટ પર પેલા ક્યૂટ નાના ડોગીનું રમતું, ખેલતું મનોચિત્ર ખડું થતાં વધુ લાગણીઓ દિલમાંથી છલકાઈ આવી.

મમ્મીએ રુચિના રૂમનો દરવાજો ખટખટવ્યો.

‘બેટા રુચિ… દરવાજો ખોલ તો… બેટા…?’ મમ્મી દરવાજા આગળ રુચિનો રડતો ચહેરો કલ્પતા ઊભી રહી. પછી મનમાં અત્યાર સુધીના રુચિના સરસ વર્તન અને કોઈ પ્રકારે જિદ્દ પકડી નહતી એના વિષે વિચારી મનોમન આખરી નિષ્કર્ષ પર આવતા બોલી :

‘રુચિ બેટા…’

રુચિનો આશિકામાં મોઢું દબાવીને ધીમો ધીમો રડવાનો અવાજ સંભળાતો હતો. એ સાંભળીને મમ્મી બોલી : ‘બસ બેટા… રડવાનું બંધ કરીશ તો તને ડોગી લઈ આપીશ. આઈ પ્રોમિસ યુ.’

રુચિએ રડવાનો અવાજ ધીરે ધીરે ધીમો પડ્યો. આંસુથી ભીના ઓશિકામાં દબાયેલો એનો કુમળો ચહેરો રડી રડીને ચોળાઈ ગયો હતો. બેડમાંથી સરકીને નીચે ઉતરી. મોઢા પર ચોંટી ગયેલા વાળ આઘા કરી ડૂસકું ભરતાં મોઢું લૂછી લીધું.

મમ્મીએ દરવાજા પર હાથ ખખડાવી ‘બેટા રુચિ…’  બોલવા ગઈ એટલામાં તો રુચિએ આંખો મસળતા મસળતા દરવાજો ખોલ્યો. એના ચહેરા પર નિરાશાના અને મમ્મીએ હમણાં હમણાં જે પ્રોમિસ આપ્યું એની અનિશ્ચિતતાના સંમિશ્રિત ભાવો થોડાક આંસુઓ સાથે ખરડાયેલા હતા.

મમ્મીએ નીચે ઢીંચણ પર બેસી રુચિએ લૂછેલા આંસુ ભીના ગાલ ફરીથી લૂછી લેતા બોલી, ‘રુચિ… આટલું રડાય બેટું…’ બોલીને મમ્મીએ ભાવવિભોર થઈને રુચિને વહાલ વરસાવતી મીઠી બચીઓ ગાલ પર ભરી બાથમાં લઈ લીધી. એક-બે ડૂસકાં ભરી રુચિએ પણ બન્ને હાથ મમ્મીના ગળે વીંટાળી પ્રેમથી વળગી પડી. મમ્મીએ એને બાથમાં ભરીને બોલી : ‘મારી પ્યારી દિકી… મમ્મીથી નારાજ થઈ આટલું બધુ રડાય બેટું… હ્મ્મ…’ ફરીથી બચી ભરી લીધી.

‘મમ્મી… યુ પ્રોમિસ…? યુ બાય મી અ ડોગી..?’ રુચિએ ડૂસકું ભરીને પાક્કુ કરતાં પૂછ્યું.

‘આઈ પ્રોમિસ યુ… નાઉ ગિવ મી અ સ્માઇલ…’ મમ્મીએ વચન આપી ખુશ કરતાં બોલી.

રુચિના હોઠ પર મીઠી નિર્દોષ હસી ખીલી ઉઠી. આંખોમાં થોડાક આંસુ સાથે ખુશીની ચમક રેલાતાં મમ્મીને પ્રેમ જતાવતા ‘આઈ લવ યુ મમ્મી…’ બોલીને નાનું બકું ભરી મમ્મીની છાતીમાં લપાઈ ગઈ.

નિખાલસ બાળકના નિખાલસ મનમાં ઊભી થતી અમુક ઈચ્છાઓ બાળસ્વભાવમાં સહજ રીતે પ્રાપ્ત કરવાની જિદ્દ બની જતી હોય છે. પણ અહીં રુચિની એ જિદ્દ પાછળ કઈક બીજો ગૂઢ અર્થ છુપાયેલો હતો. બીજા બધા બાળકો કરતાં રુચિ વધુ લાગણીશીલ હતી. એણે ક્યારેય કોઈ વસ્તુ લેવાની જિદ્દ કરી નહતી. પણ એણે એ નાના સફેદ ડોગીમાં એવું તો શું જોઈ લીધું કે એ જિદ્દ પર ચડી બેઠી હતી…? રુચિની જેમ એણે પણ એ ડોગીને એકલું રમતા એની મસ્તી, નિર્દોષતા, એકાકીપણું સ્પર્શી ગયું હતું..? કે એના નાજુક, કોમળ ગળા પર બાંધી રાખેલો પટ્ટો રુચિનો શ્વાસ રૂંધી રહ્યો હતો.. કે પછી કશુંક બીજું હતું એ પ્યારા ડોગીમાં..?

*

સાંજે પપ્પા ઓફિસેથી ઘરે આવ્યા. રુચિની બર્થડે ગિફ્ટ માટે એને ગમતું ડોગી પપ્પા લઈ આપશે એ માટે મમ્મીએ એમને મનાવી લીધા. પપ્પા ડોગી લઈ આપવા માટે માની ગયા આ સાંભળી રુચિ સોફા પર ચડી ટીવી જોતાં પપ્પાના ગળે હાથ વીંટળી ‘થેંક્યું પપ્પા…’ બોલીને વળગી પડી. પપ્પાના દિલમાં દીકરી પ્રત્યેનો વહાલ ઉભરાઇ આવતા એમણે પણ એમની ભરાવદાર મુંછો રુચિના ગાલ પર દાબીને બકું ભરી લીધું.

‘આઉ… ડેડી… તમારી મુંછો તો મને ગલીપચી કરે છે.’ બોલીને થોડુક મોઢું બગાડી ખિલખિલાટ હસતાં પપ્પાને પણ બકી ભરી લીધી.

‘તો મારી બર્થડે ગર્લને કેવું ડોગી જોઈએ છે હ્મ્મ..!! પેલું ટીવીમાં આવે છે એવું, ચપટા નાકવાળું..?’ કેટ-કેટલાયે ડોગની બ્રીડ્સમાંથી પપ્પાને માત્ર એક ચપટા નાકવાળું ડોગી જ જોયું હોય એમ પસંદગી આપતા બોલ્યા.

‘ના, ડેડી. મારી સ્કૂલ જતાં એક પેટ્સ શોપની બહાર એક સફેદ નાનું ડોગી છે. એ મને બહુ ગમે છે. એ જ ડોગી મારે જોઈએ છે ડેડી. ’ રુચી મનમાં એ ડોગીના ખ્યાલોમાં ખોવાઈ એની ઉપર જાણે હાથ ફેરવી, રમાડીને આવી હોય એમ એ વિચારોને મનમાં પંપાળ્યા.

‘બહુ જ ગમે છે તને…?’

‘હા, ડેડી બહુ જ ગમે છે. હું દરરોજ સ્કૂલમાંથી છૂટીને જલ્દી જલ્દી દોડીને સ્કૂલબસમાં બારી પાસે બેસી જઉં છું, એ ડોગીને જોવા જ. બહુ જ ક્યૂટ ડોગી છે.’ રુચિ ફરીથી એ ખ્યાલોમાં ડૂબી એ ડોગીને પાછી રમાડી આવી.

પપ્પાએ આંખો ઉપર કરી ખોટું ખોટું વિચારવાનો ઢોંગ કરતાં બોલ્યા, ‘હમ્મ…. વિચ ડે ઈઝ ટુમોર્રો…?’

‘સંડે ડેડી. ઇટ્સ હોલિડે એન્ડ માય બર્થ ડે ટૂ. યે…યે…યે….’ રુચિ ખુશ થઈને બંને હાથ હવામાં ઊંચા ઉછાળી રજાની ખુશી અને બર્થડેમાં મનગમતી પ્યારી, ક્યૂટ ગિફ્ટ મળવાનો ઉમળકો વ્યક્ત કર્યો.

છ વર્ષની રૂપકડી પરી જેવી ક્યૂટ રુચિને ખૂબ ખુશ જોઈને પપ્પાના દિલમાં આનંદ સમાતો નહતો. સોફામાં ઊભેલી રુચિને બાથમાં લઈને છાતીએ લગાવી લીધી. રસોડામાંથી રુચિને આટલી ખુશ અને આનંદમાં ઝૂમી ઉઠતી જોઈને મમ્મીનો હરખ પણ છલકાઇ જતો હતો. મમ્મી-પપ્પાના દિલમાં ઉભરાતો એ આનંદ બમણો હતો. એ બમણો આનંદ રુચિને ખુશ જોઈને અને એનો નાનો ભાઈ (કે બહેન) હવે આવવાનો છે એનો હતો. એ અંદરથી ઊછળતી બમણી ખુશીનું જોર મમ્મીએ પેટ પર હાથ પસવારીને અને પપ્પાએ મમ્મીના સુંદર ખીલેલા ચહેરા સામે જોઈને પ્રેમી અંદાજમાં આંખ મિચકારી જતાવ્યો. છાતીએ બાથ ભરેલી રુચિના માથે પપ્પાએ હાથ મૂકી કપાળે ચૂમી લઈ ધીમા અવાજે કહ્યું : ‘લવ યુ બોથ માય ડિયર…’

–પણ રુચિને એ વાતની હજુ ખબર નહતી કે આ બીજું ‘આઈ લવ યુ’ કોના માટે કહેવાયું હતું. રુચિ તો પપ્પાની છાતીએ માથું ઢાળીને કાલે લેવા જવાના એ ડોગીના વિચારોના વમળમાં રાચતી હતી.

*

બીજે દિવસે સવારે રુચિને મમ્મીએ બચી ભરી ‘હેપ્પી બર્થ ડે ટુ યુ રુચિ…’ ના ગીત મીઠા સૂર રેલાવતાં ઉઠાડી. ડોગીના વિચાર સ્ફુરતા રુચિ તરત જ દરરોજ કરતાં જલ્દી બેઠી થઈ ગઈ. પેટ્સ-શોપમાં જઈને ડોગીને ગિફ્ટમાં ઘરે લઈ આવવા રુચિ નવા કપડાં પહેરીને વહેલા વહેલા તૈયાર થઈ ગઈ. પપ્પા પણ વહેલા તૈયાર થઈ જઇ નવા કપડામાં સજ્જ પરી જેવી સુંદર દેખાતી રુચિને તેડી લઈ ગલીપચી કરતી મુંછો અડાડી બચી ભરી પ્રેમ વરસાવ્યો.

‘હેપ્પી બર્થડે માય ડિયર રુચિ… લવ યુ બેટા.’ પપ્પાએ પાછો શાબ્દિક પ્રેમવર્ષા કરી તેડેલી રુચિના બીજા ગાલ પર પણ વહાલથી ભીનો કર્યો.

‘થેંક્યું ડેડી, લવ યુ ટૂ ડેડી.’ કહીને રુચીએ પણ ડેડીના ગાલ પર નાના હોઠનું મીઠું બકું ભર્યું.

‘આજે તો ડેડી-ડોટર બન્ને એકબીજા પર બહુ પ્યાર ઉભરાઇ આવ્યો છે… હ્મ્મ…! પપ્પા ગિફ્ટ આપશે એટલે અમને તો આજે રુચિએ એક પણ બચી નથી કરી…કેમ..? એવું ચાલે…?? ’ મમ્મીએ બેટીના પ્રેમની વહેંચણી થોડીક પપ્પા બાજુ વધુ ઢળી પડતાં પોતાની તરફ હક્ક જમાવતી માંગણી કરી.

પછી પપ્પાએ રુચિને નીચે ઉતારી પ્રેમની ધારા મમ્મી તરફ વહાવી. ખિલખિલાટ હસતી, કૂદતી, નિર્દોષ રુચિએ મમ્મીને પણ બચી કરી. મમ્મીએ છાતીમાં દબાવી પ્રેમ અને આશીર્વાદ વચનો વર્ષાવ્યા. રુચિની પાછળ ઉભેલા પપ્પા અને મમ્મીની આંખો મળી. પપ્પાએ મમ્મીને એમની બચીનો ઈશારો કર્યો, પણ મમ્મીએ એમની ખૂબસૂરત મોટી આંખો થોડીક વધુક મોટી કરી. બે ક્ષણ પૂરતું શરમથી પલડી ગયેલા મન પર આચ્છાદિત સહજ પ્રેમભાવ તરી આવ્યો. પણ એ પ્રેમભાવ રુચિના ગાલ પર બચી ભરીને વાળી લીધો.

પપ્પાએ માં-બેટી વચ્ચે ચાલતી પ્રેમધારાને પોતાની તરફ વહાવા રુચિને પૂછ્યું, ‘ચલો બેટા… બહુ પ્રેમ આપી દીધો મમ્મીને હવે. લેટ્સ ગો ફોર…?’

‘ગેટ માય ડોગી…યે…યે..યે…’ ખુશીથી કૂદકો મારી પપ્પા તરફ ફરી.

‘બાય મમ્મી…’ રુચી પાપા સાથે બહાર નીકળતા હસતી, કૂદતી, મુસ્કુરાતી બોલી.

‘બાય સ્વીટહાર્ટ… ગો એન્ડ ગેટ ક્યૂટ વન…’ મમ્મીએ બાય કહી પ્યારું ડોગી લેવાની મુક્ત પસંદગી આપી.

*

ગાડીમાં બેસી બન્નેએ સીટ બેલ્ટ બાંધ્યો. પપ્પાએ ગાડી રુચિની સ્કૂલ તરફ લીધી. રુચિ મીઠું હસતી બારી બહાર ક્યારે પેટ્સ-શોપ આવે એની રાહ જોવા થનગની રહી હતી.

આખરે ગાડી પેટ્સ-શોપ પાસે સાઇડમાં ઊભી રાખી. રુચિની કેટલાય સમયથી રાહ જોતી નજર હવે એના ડોગીને જોઈને ઠરી. દરવાજો ખોલીને રુચિ પેટ્સ-શોપ આગળ બાંધેલા વીસ-પચ્ચીસ જાતના અલગ-અલગ કૂતરાઓમાંથી એને નજર અને પગ દરરોજ જોતી એજ ડોગી આગળ આવીને ઊભા રહ્યા. જેને એ કેટલાય દિવસોથી મનમાં રમાડતી હતી.

રુચિ ડોગી આગળ બેસી એની ઉપર પ્રેમથી હાથ ફેરવવા લાગી. પહેલીવાર એણે એટલી નજીકથી એટલું પ્યારું ડોગી જોયું હતું. પપ્પાએ ગાડીને લોક કરી રુચિને જોતાં જોતાં પેટ્સ-શોપ આગળ આવ્યા.

‘કેટલું ક્યૂટ ડોગી છે ડેડી…’ રુચી ડોગીના સફેદ રૂંવાટા પર પ્યારથી હાથ પસવારતી અને એની નિર્દોષ કાળી ચમકતી આખોમાં દેખે જતી. ડોગી પણ રુચિના બીજા હાથ પર એની પાતળી ગુલાબી જીભથી ચાટીને પ્રેમ જતાવતું. એને પણ રુચિનો પ્રેમ ભર્યો હાથ પસવારતા ગમતો હતો. એટલે એ એની રૂંવાટીદાર સફેદ ગોળ વળેલી પૂંછડી સતત પટપટાવે જતું ને જીભથી રુચિને ચાટે જતું.

રુચિ પણ ડોગીના કુણા પાન જેવા લિસા લિસા મુલાયમ કાન પર હાથ ફેરવતી.

‘પપ્પા મને આ ડોગી બહુ જ ગમે છે. મારે આ જ ડોગી જોઈએ છે…? કેટલું ક્યૂટ છે…’ રુચીએ ડોગી પ્રત્યેની એની લાગણી વર્ણવી.

પપ્પાની પહેલી નજર ડોગી પર પડતાં જ એમને ગમી ગયું. જ્યારે એમની નજર ડોગીના પાછળ બે પગમાંથી એક હવામાં લબડતો ટૂંકો પગ જોતાં જ ચહેરાના ભાવ પલટાયા. રુચિ જે ડોગીને રમાડતી હતી એ પાછળના એક પગેથી અપંગ હતું. એ જોતાં જ પપ્પા રુચિ જોડે નીચે બેસ્યા. રુચિ એ ડોગીને રમાડવામાં મશગુલ હતી. ડોગી પણ રુચિને પસંદ કરવા લાગ્યું હતું.

‘ડેડી ડેડી લુક…, આ ડોગી તો મને કેટલું લાઈક કરે છે…’

‘બેટા, આ ડોગી તો પગથી અપંગ છે.’

‘આઈ નો ડેડી, એટલે જ મારે આ ડોગી જોઈએ છે. ડેડી… હું એની ખૂબ કાળજી રાખીશ…’ રુચિએ ડોગીની જવાબદારી ઊપાડતાં બોલી.

‘પણ બેટા, આ ડોગી સાથે તું કેવી રીતે રમીશ..? એતો તારી સાથે દોડશે તો પડી જશે…’ પપ્પાએ મૂંઝવણ વ્યક્ત કરી.

‘ડેડી, મમ્મીને કહીશ તો એ ડોગીના પગ માટે નાનો બુટ બનાવીને પહેરાવી દેશે, પછી ડોગી દોડશે તો પણ નહિઁ પડે…’

પપ્પા રુચિના અપંગ ડોગીને બર્થડે ગિફ્ટમાં લઈને એની માટેનો ખાસ બુટ બનાવી એને દોડતું કરી દેવાનો વિચાર હૈયે સ્પર્શી ગયો. હેતભર્યો હાથ રુચિના ગાલ પર ફેરવી ડોગીના માથા ઉપર હાથ મૂકીને એને પણ પંપાળ્યું. ડોગી પણ તરત જ અજાણ્યા વ્યક્તિનો પ્રેમ પારખી એની કાળી માસુમ આંખોથી જોયે જતું અને રુંવાટીદાર ગોળ વળેલી પૂંછડી પટપટાવે જતું.

પપ્પા શોપના માલિક જોડે ડોગી વિષે પૂછપરછ કરવા ઊભા થયા. પેટ્સ-શોપનો ઓનર ત્યાં જ પાછળ મૌન ઊભો રહી જોયે જતો હતો. પપ્પાએ શોપના ઓનરને જોઈ ઔપચારિક હસ્યાં.

‘તમારી બેબી છે…?’ શોપ ઓનર સહેજ હસીને ડોગી રમાડતી રુચિ સામે જોતાં બોલ્યાં.

‘હા, આજે એનો બર્થડે છે. ગિફ્ટમાં એને અહીંથી આ જ ડોગી લેવાની જિદ્દ પકડી બેઠી છે.’

‘સાહેબ, આ ધોળું ગલૂડિયું છે જ બધાને ગમી જાય એવું, પણ એના ખોડાં પગને લીધે બિચારાને કોઈ લેવા તૈયાર જ નથી થતું. બીજા છ ગલૂડિયાં એની સાથે જન્મ્યાં હતા. એ બધાને કોઈક ને કોઈ લઈ જતું. પણ આ બિચારું અપંગ ગલૂડિયાને જોઈને બધા “કેટલું ક્યૂટ છે” કહીને જ જતાં રે છે. પણ તમારી બેબી એ ગલૂડિયાંને રમાડતા ઘરે લઈ જવાનું તમને કહ્યું એ હું સાંભળતો હતો.  બહુ ઓછા બાળકો આવું વિચારવા વાળા હોય છે સાહેબ.’ શોપ ઓનરે રુચિને એ ડોગી સાથે રમતા જોઈને એને ખરીદવાનું કહ્યું એ સાંભળીને એનું હ્રદય લાગણીથી ભરાઈ આવ્યું.

‘સારું કહેવાય કે તમે આવા અપંગ ગલૂડિયાને અહીં રાખ્યું છે. નહીંતર બીજું કોઈક હોત તો બીજે ક્યાંક છોડી આવે.’ પપ્પાએ પણ શોપ ઓનરના એ અપંગ પેટ્સ પરનો લાગણીભાવ જોઈને શાબ્દિક શાબાશી આપી.

‘હા, સાહેબ. જો બહાર છોડી મૂક્યું હોત બિચારું ખાવાનું પણ માંડ શોધી શકત, અને બીજા કુતરા પાછા એને કમજોર જોઈને મારી નાખત.’

પપ્પાએ સંમતિપૂર્વક માથું હલાવતા બોલ્યા, ‘એટલું એ નસીબદાર કહેવાય કે તમે એને અહીં સાચવીને રાખ્યું છે કે કોઈક તો એને લઈ જવા વાળું આવશે…’

પછી શોપ ઓનરે ડોગીને રમાડતી રુચિને જોઈને ‘હેપ્પી બડ્ડે યુ’ એવું તૂટેલું અંગ્રેજી બોલીને પણ વિશ કર્યું. પછી ડોગીના ગાળામાં બાંધેલો પટ્ટો છોડી એને હંમેશા માટેની આઝાદી આપી.

ડોગી પટ્ટામાંથી છુટયું એવું તરત જ રુચિએ એને ઊંચકી લઈ છાતીએ લગાવી ભેટી લીધું. અને ડોગી પણ એના હાથમાં ગેલ કરતું કરતું રમવા લાગ્યું.

‘ડેડી, હવે આપણે એને ઘરે લઈ જઇએ ને…!’ રુચિએ ડોગીને ઘરે લઈ જઇ મમ્મીને બતાવવા ઉત્સાહિત થતી હતી.

‘હા, પણ રુચિ બેટા…!’ ડોગીને રમાડવામાં એટલી ઘેલી થઈ ગઈ હતી એટલે પપ્પાએ એને યાદ અપાવતા કહ્યું, ‘…બેટા તે અંકલને થેંક્યું કહ્યું…?’

પછી રુચિએ અંકલને ‘થેંક્યું’ કહીને ગાડી તરફ ડોગીને રમાડતા રમાડતા અને એના રુંવાટીદાર નાના માથા પર હાથ ફેરવતી ને પપ્પી કરે જતી. ડોગી પણ સામે રુચિના હાથને ચાટીને પૂંછડી પટપટાવી ગેલમાં રમે જતું.

પપ્પાએ ડોગીને ઘરે લઈ જવાનો હિસાબ-કિતાબ પતાવી એના માટેનું ખાસ ફૂડના પેકેટ્સ પણ ખરીદી લીધા.

હવે ઘરમાં એક મેમ્બર વધી ગયું હતું એટલે ત્રણેય ગાડીમાં બેઠા. ગાડી ઘર તરફ લીધી. રસ્તામાં પપ્પાના મનમાં એક સવાલ ઘુમરાતો હતો જે રુચિને પૂછતાં કહ્યું, ‘બેટા, તને ખબર હતી આ ડોગી પગેથી અપંગ છે..?’

‘હા ડેડી, સ્કૂલબસ જ્યારે અહીં ઊભી રહેતી ત્યારે હું રોજ એને બારીમાંથી જોતી. એ થોડુક ચાલવા જતું ને પડી જતું અને એના ગાળામાં બાંધેલો પટ્ટો પણ એને ખેંચાતો એટલે એ રડતું…’ રુચિ ડોગી પર હાથ ફેરવી રમાડે જતી અને બોલે જતી ‘…હવે ડેડી હું એને ક્યારેય પટ્ટો નહિઁ બાંધવા દઉં. એની માટે બુટ બનાવી પગે પહેરાવીશ પછી એ મારી સાથે દોડીને રમવા આવશે…હેને ડેડી.’ રુચિએ એને પટ્ટાના બંધનમાંથી મુક્ત કરી ફરીથી ચાલતું કરવાની ખુલ્લી આઝાદી બક્ષતા નિર્દોષ ભાવે નિખાલસ બોલી ગઈ.

રુચિના નાના મોઢે સમજદારી ભર્યા શબ્દો સાંભળીને પપ્પાના હ્રદયમાં પ્રેમનું મોજું ઉમટી પડ્યું. રુચિના માથે વહાલભર્યો હાથ ફેરવી મનોમન આશીર્વાદ આપ્યા. અને ડોગીના મુલાયમ માથા પર હાથ ફેરવતા જોઈને રુચિને પણ ગમ્યું એટલે એને પૂછ્યું :

‘ડેડી, હવે આપણે ડોગીને કયા નામે બોલાવીશું…?’

પપ્પાએ થોડુક વિચારતા તરત જ એક નામ ઝબક્યું જે બરોબર યથાયોગ્ય બેસતું હતું.

‘હમ્મ… હાઉ અબાઉટ લકી..!!’

‘યે યે… લકી પણ કેટલું ક્યૂટ નામ છે ડેડી…’ ડોગીને રમાડવામાં ઘેલી રુચિને ત્યારે બધુ ક્યૂટ ક્યૂટ જ લાગતું હતું.

‘હવે આપણે એને લકી કહીને બોલાવીશું…’ પછી પપ્પાએ કાલાઘેલા ગમ્મતિયાં અવાજમાં લકીના માથા પર હાથ ફેરવી એ સમજતું હોય એમ પૂછ્યું ‘…હેય લકી… ડુ યુ લાઈક યોર નેમ…હમ્મ…’

પપ્પાને લકી જોડે કલુઘેલું બોલતા જોઈને રુચિ ખિલખિલાટ હસતાં હસતાં બોલી ‘ડેડી… યુ સાઉન્ડ સો ફની…’

રુચિની નિખાલસ મીઠું સ્મિત અને નિર્દોષ રમણીય આંખોમાંથી પ્રેમ ઝેરતી ખિલખિલાટ હસતી. લકી પણ એની કાળી માયાળું આંખોથી હેત ઝેરતું રુચિને હસતાં અચરજ પામતું ચકળવકળ આંખે જોયે જતું ને એના ખોળામાં ગેલ કરતું રમે જતું.

*

ઘરે ગાડી પહોંચતા જ રુચિ દરવાજો ખોલી મમ્મીને લકી જોડે ઓળખાણ કરાવવા ઉતાવળે ઘર તરફ પગ ઉપાડ્યા. લકીએ પહેલા તો મમ્મીને થોડાક ખચકાટ સાથે જોઈને રુચિના હાથમાં લપાઈ ગયું. પછી મમ્મીએ પ્રેમભર્યો હાથ એના સફેદ રુંવાટીદાર માથા પર અને એના મુલાયમ ડીલ પર ધીરેથી પસવાર્યો. લકીએ એની કાળી માયાળું આંખોથી મમ્મીનો પ્રેમ પારખી લઈ એની ગોળ વળેલી રુંવાટીદાર પૂંછડી પટપટાવી ‘અક્સેપ્ટેડ’ નો સંકેત આપી દીધો.

‘ઓઉ… કેટલું પ્યારું ડોગી છે…’ લકીને જોઈને મમ્મીએ એનું મંતવ્ય સહજભાવે બદલતા બોલી.

‘મમ્મી… એનું નામ લકી છે. ડેડીએ કેટલું ક્યૂટ નામ રાખ્યું છે.’ બોલતા એને લકીના માથા પર પપ્પી કરી.

પપ્પા ઘરમાં આવી મમ્મીને બધી વાત કહી. રુચિએ અપંગ ડોગી કેમ પસંદ કર્યું..? પપ્પાએ રુચિની જિદ્દ પાછળના નિદોષ ભાવની વાત કહેતા મમ્મીની આંખના ખૂણા આંસુથી ભરાઈ આવ્યા. પલક ઝબકાવતા આંસુ ખરી પડ્યા. મમ્મીએ પપ્પાની છાતી પર માથું મૂકી થોડુક ભાવભીનું રડી લીધું. પપ્પાએ મમ્મીની પીઠ પર ખુશીથી હાથ થાબી લાગણીને કાબુમાં લેવા હૂંફ ભર્યું આલિંગન આપતા બોલ્યા : ‘ખરેખર, આપણે ખૂબ નશીબદાર છીએ કે રુચિ જેવી આટલી સમજદાર દીકરી આપણને મળી છે.’ કહીને મમ્મીના કપાળ પર હળવું ચુંબન ભર્યું. રુચિ લકીને રમાડવામાં એટલી મશગુલ હતી કે મમ્મી-પપ્પાનું પ્રેમમિલન ક્યારે શરૂ થઈને પતી ગયું એનીયે ખબર ન પડી.

*

બપોરે જમીને પપ્પા કેકનો ઓર્ડર આપવા ગયા. પછી મમ્મીએ લકીના ટૂંકા પગને બુટનો સહારો આપી ચાલતું કરવાનું બીડું હાથમાં લીધું. પહેલા લકીને થોડુક ચલાવી નિરીક્ષણ કર્યું. લકી એક ડગ ભરતું ને ગબડી પડતું. રુચિ એને પકડીને પાછું ઊભું કરી દેતી. મમ્મીએ બુટ બનાવવા માટે માપની ગણતરી મૂકી લીધી.

મમ્મીએ રુચિને ન થતાં જૂના કાપડના બુટ શોધી કાઢ્યા. અને એમાંથી લકીનો લબડતો ટૂંકો પગ જમીન પર અડે એટલી ઊંચાઈની માપનો બુટ સિલાઈ મશીન પર કાપકૂપ કરી સીવીને બનાવી દીધો. પછી લકીના પગે બુટ પહેરાવી દોરીથી બાંધી દેતા લકી એની જાતે નવા બુટમાં ઊભું થઈ ગયું. લકીએ એક ડગ ભર્યું, પછી બીજું-ત્રીજું-ચોથું એમ ધીરે ધીરે તો આખા હોલમાં દોડવા લાગ્યું. રુચિએ એને પહેલી વાર દોડતું જોતાં તાળીઓ પાડીને ખિલખિલાટ હસવા લાગી. મમ્મીને ભેટી પડી ‘થેંક્યું મમ્મી’ કહીને ગાલ પર હેતભર્યું બકું ભરી લીધું. મમ્મી પણ લકીને દોડતા અને રુચિને ખુશખુશાલ જોઈને આત્મસંતોષની લાગણી અનુભવી. રુચિ દોડતી જ્યાં જતી એની પાછળ પાછળ લકી પણ એની રુવાંટીદાર પૂંછડી હવામાં લહેરાવતું દોડતું એની પાસે પકડવા પહોંચી જતું. પપ્પા ઘરે આવી લકીને નવા બુટમાં દોડતું જોઈને ખુશ થઈ ગયા. રુચિએ ઘરના બધા રૂમમાં જઈને લકીને દોડાવ્યું. ખુલ્લી ઓસરીમાં જઈને પણ દોડાવ્યું. દોડીને થાકી ગયેલી રુચિને બેસી જતાં જોઈને લકી પણ પાછળના બે પગ પર ઉભડક બેસી જતું, અને સતત પૂંછડી પટપટાવતું થાક ખાતું. પાછું ગેલમાં આવી જતું ને દોડાદોડ કરતું જાણે કહેતું હોય કે ‘હવે મને પકડવા આવો..!’ પછી થાકેલી રુચિએ લકીને ઊંચકી લઈ સોફામાં બેસી એને કુકીઝ ખવડાવી બાથ ભરીને રમાડતી, પપ્પીઓ ભરી વહાલ કરતી. મમ્મી-પપ્પા બન્નેએ રુચિને લકી સાથે ખુશખુશાલ જોઈને આનંદની લાગણી અનુભવી. લકીને એની અપંગતા દૂર કરી દોડવા-કુદવા બુટનો સહારો મળી ગયો, અને રુચિને એનું હસતું-કૂદતું-એની જોડે હંમેશા રમવાવાળું પ્યારું રમકડું મળી ગયું.

રુચિ અને લકીની એકલતા એકબીજાની ભાવભરી મિત્રતાએ દૂર કરી દીધી.

રુચિની બેસ્ટ બર્થડે ગિફ્ટ એવર – ‘લકી’

***

Writer – Parth Toroneel

Posted in Stories

હું વાંચક કેવી રીતે બન્યો…?

આ વાત છે દસમા ધોરણની. હું અને મારા દાદા બન્ને ખાસ પાક્કા મિત્રો. પહેલેથી જ. મારા દાદા બાકી એકદમ બિંન્દાસ માણસ. દિલમાં હોય એ જીભ પર હોય. કોઈ વ્યક્તિ કે ગેસ્ટ ઘરે આવે તો એમની જોડે પતે ના એટલી વાતો હોય. અને ધાર્મિક વિષય પર તો અખૂટ દ્રષ્ટાંતો તૈયાર જ પડ્યા હોય. બસ એને લગતી વાત આવે એટલી જ વાર.

દરરોજ હું સ્કૂલ કે ટ્યુસનથી જતો-આવતો હોવ ત્યારે હું નિરીક્ષણ કરું કે એ કશુંક વાંચતાં જ હોય. મેં એકવાર પૂછ્યું એમને કે : દાદા, તમે આટલું બધુ શું વાંચ વાંચ કરો છો….! કંટાળો નથી આવતો આટલું બધું વાંચતાં…?

દાદા સહેજ હસીને બોલ્યા : ‘કંટાળો તો બેહ્ય બેહ્ય આવ… વોચત તો મજા આવ… ટેમ જાય ક.’

‘ ટાઈમ જાય એ બરોબર…દાદા, પણ આટલું બધું વાંચતાં મળે શું…? ભૂલી ના જાવ તમે…! ’

‘ ચમ હું મળ તે…? કો’કે જોણ્યું હોય, અનુભવ્યું હોય એ જોણવા મળ. ઇનો વિચાર ખબર પળ ’

‘ બીજાનો વિચાર જાણીને શું કરવાનું…! ખાઈ-પીન હેયન બાકી ઊંઘી જવાનું હોય… બિંન્દાસ… ’

‘ ઇમનમ ખઈ-પીન તો કુતરો-બલ્યાળ્યોયે પળ્યો જ રઈ’સ ન…! ’ એમના જવાબથી હું જરા ભોંઠો પડ્યો. ‘ પસ તો આપળ ન ઈમન વચ્ચે હુ ફરક ’ર્યો…? એયે ખઈ-પીન જમીન પર આળોટીન ઊંઘ સ, ન હું ઓય ખાટલા મઇ… ’ હું ચુપ રહ્યો એટલે એમણે વાત આગળ વધારી.

‘ હોભળ અવ… પળ્યું રેલું લોઢું હોયન, એ ઇના કાટથી જ ખવાઇ જાય… પણ લોઢું વપરાતું રેન તો ઇન કોયે નો થાય. ઇમ વોચતા રઇયે તો કો’ક જોણવા મળ. હારા હારા વિચારો વોચીયે તો ઓય…’ એમણે માથા પર બે-એકવાર ટપલી મારી ‘….ઓય કોક વિચારોમો ફળદ્રુપતા આવ. ઇમનમ તો પળ્યા રઈન તો ઢેખાળો જોણવા મળ…!!! હમજ્યો ક નઇ…? ’ એમણે એમની મોટી સફેદ ભ્રમરો ઊંચી કરી સહેજ હસીને બોલ્યા. એમના વિચારોમાં મને તથ્ય લાગ્યું હોય એવું વિચારતા મેં ‘હા’ કહીન માથું હલાવ્યું.

‘ તમે કો’ક વોચ્યું હોય તો કોક્ન કશુંક કૈ હકો, વોચ્યા વિના હુ કો…? શકોરું…!!! ’ એમનો છેલ્લો શબ્દ સાંભળી હું હસી પડ્યો. અને પછી એ પણ હસતાં હસતાં બોલ્યા ‘ ખોટી વાત સ કોય…? ’

મેં હસતાં હસતાં નકારમાં માથું ધુણાવ્યું.

‘ તો પસ… આ ધર્મલોકમો તો મોય મોય એવા હારા હારા દાખલા (દ્રષ્ટાંતો) આવ સન ક તમન હુની ઘેડ પડી જાય… ’ હજુ થોડુક હાસ્ય મારા ચહેરા પર ફરકતું હતું.

‘ જેમો તમન રસ પડતો હોય એ વોચોન તમે… એ કદીયે નો ભૂલાય… ઓઈકણ્યો… ’ ફરીથી માથા પર બેત્રણ વાર ટપલી મારી બોલ્યા ‘….ઓઈકણ્યો ભેજામાં ગમતે ખૂણા મોયે પડ્યું જ ર્યું હોય. કો’કના જોડ સત્સંગ કરીયે તો મારું બેટું શી ખર ચોયથીયે યાદ આઈ જાય. આ..આ… વોચ્યું હોય તો યાદ આવ, વોચ્યું નો હોય તો કોય શકોરુંયે યાદ નો આવ. દિવેલ પીધેલા હોય એમ ઊભા રઈન હોભળે જવાનું… હાચું ક ખોટું… કુણ ભા ન ખબર પળ…! ખોટી વાત સ..કોય? ’ ફરીથી અમે બન્ને ખિલખિલાટ હસ્યા.

‘ સાચી વાત દાદા… ’ એમની વાત સાથે સંમત થતાં બોલ્યો.

‘ મોણસ એ ખોટા વિચારો કરી કરીન ભોંગીયે પડ –આપઘાતે કર, અન એજ મોણસ પાહ હારા ઊંચા વિચારો હોય એ વિચારીન મહાનેય બન –દુનિયાન કોક નવુંયે આલીન જાય. બધો ખેલ વિચારોનો જ સ પાર્થ. મહત્વ હમજ્યા એજ કો’ક નવું કરી જોણ. ’ પછી એમણે બાજુમાં પડેલું છાપું લઈને કશું શોધતા હોય એમ પત્તાં ફેરવી એક લેખ કાઢીને મને વાંચવા આપ્યો. કૃષ્ણકાંત ઉનડ્કટનો એ લેખ હતો. એ લેખ વાંચતાં વાંચતાં એવો રસ પડ્યો કે ઘરમાં જેટલા છાપા હતા એ બધામાં એમના લેખો શોધી શોધીને વાંચી લીધા.

એ દિવસથી દાદાએ મને વંચનના દરિયામાં જ્ઞાનરૂપી ડુબકી લગાવતો કરી દીધો. જ્યારે હું સ્કૂલ કે ટ્યુસનથી ઘરે આવું એટલે હાથ-પગ ધોઈને, ફ્રેસ થઈને પહેલા દાદા જોડે ખાટલામાં બેસી જઉં. દાદાએ આખા દિવસમાં છાપાના ખૂણે ખૂણા વાંચી લઈને મારા માટે શીખવા-જાણવા જેવા લેખ હોય એ લેખોને ગળી વાળીને તૈયાર રાખી મુક્તા. પછી હું શાંતિથી એક-એક લેખ વાંચું. કોઈ શબ્દનો ગૂઢ અર્થ હોય તો એમને પૂછી લેતો. એમના શબ્દભંડોળથી મારી મૂંઝવણ ઉલેચી દેતા.

અગિયાર-બાર સાયન્સમાં પણ હું ભણવા સિવાયનું વાંચન કરતો. દાદા આખા દિવસમાં છાપામાંથી ખાસ મારા માટે ચૂંટેલા લેખ એમની ટેવ મુજબ જેમ ગળી વાળીને તૈયાર જ મૂક્યા હોય. અને હું એ લેખો વાંચીને ઇન્સપાયર થઈ જતો. ધીરે ધીરે જીવન વિષે, આધ્યાત્મ વિષે વધુ જાણતો થયો. નવું નવું વાંચવાની, જાણવાની જિજ્ઞાસા વધતી ગઈ. સ્કૂલ-ટ્યુસનથી આવીને ભણવા સિવાયનું વાંચતો એટલે મૂડ ફ્રેસ થઈ જતું. બધા જ રસપ્રદ લેખ વાંચી લઉં પછી દાદાન ‘થેંક્યું’ કહીને રૂમમાં ભણવા…

બસ એ દસમા ધોરણથી દાદાએ જે વાંચનનો નશો કરાવ્યો છે એ આજદિન સુધી અકબંધ (intact) રહ્યો છે. દાદાએ મને જે રીતે વાંચતો કર્યો એ હંમેશા યાદ રહેશે. જીવનને જાણવા-સમજવા માટે સાહિત્યરૂપી ડેમનો દરવાજો ખોલી જ્ઞાનરૂપી અમુલ્ય વિચારોનો ધોધ વરસાવ્યો…

મારા દાદા તો મારા જ દાદા છે… ઘરમાં હું એમને ‘બચ્ચન’ કહીને જ બોલાવું છું. છ ફૂટ હાઇટ છે એમની એટ્લે…

‘આઠેય પોહોર બિંન્દાસ રેવાનું…’ આ એમનો જીવન મંત્ર છે. એટલે જ તો 84 વર્ષે અડીખમ છે. 20-20 રાત્રેય જાગીને આખી જોવાની… અમે બન્ને શરતો પણ મારીયે પાછી…હા.

હારે એ પાન ખવડાવે…

***